Share to:

Search Results: Partikula

Hona birzuzenduta dago:


Partikula (argipena)
Kamis, 2026-06-11 16:39:43

Partikula terminoak oso txikia den osagai bat adierazten du. Esanahi zenbait ditu: hizkuntzalaritzan, partikula, hitz sinple eta aldaezina; fisikan eta...

Click to read more »
Oinarrizko partikula
Jumat, 2019-11-29 15:39:09

oinarrizko partikula izena, partikula subatomiko ororentzat erabili zen, protoiak, neutroiak, elektroiak eta soilik izpi kosmikoetan edo partikula-azeleragailuetan...

Click to read more »
Partikula subatomiko
Kamis, 2026-06-11 16:39:47

Partikula subatomikoa atomoa baino txikiagoa den partikula da, funtsezkoa edo elkartua izan daitekeena. Partikulen fisika eta fisika nuklearra berauetaz...

Click to read more »
Partikula-azeleragailu
Kamis, 2026-06-11 16:39:42

Partikula-azeleragailua kargadun partikulak abiadura handietara azeleratzeko eremu elektromagnetikoak erabiltzen dituen gailu bat da. Partikula horiek...

Click to read more »
Uhin-partikula dualtasuna
Sabtu, 2024-01-20 07:03:20

baita atomo edo molekulen moduko partikula konposatuekin ere. Izatez, mekanika kuantiko estandarraren arabera, uhin-partikula dualtasunak objektu guztietan...

Click to read more »
Partikula kargatu
Kamis, 2026-06-11 16:39:46

Fisikan, partikula kargatua karga elektrikoa duen partikula bat da . Ioi bat izan daiteke, hala nola protoi kopuruarekiko elektroi kopuru handiago edo...

Click to read more »
Zirrikitu bikoitzaren saiakuntza partikula kuantikoekin
Senin, 2026-03-23 01:27:37

beharrean, partikula kuantikoak erabiltzea proposatu zuen eta hauen jokaera harrigarri eta berezia aztertzea. Honi esker, uhin-partikula dualtasunaren...

Click to read more »
Partikula kutxan harrapatuta
Jumat, 2023-10-20 13:11:32

batean, gure partikula x ardatzaren menpe aurkitzen da, hasiera eta bukaera paretek mugatzen dutelarik. Hiru dimentsioetan aldiz, partikula x, y eta z ardatzen...

Click to read more »
Tau (partikula)
Sabtu, 2022-12-17 06:15:48

Tau partikula (batzuetan tauoi izena ere hartzen duena) leptoien taldeko oinarrizko partikula da, elektroiaren karga negatibo bera duena (−1), eta hura...

Click to read more »
Alfa partikula
Selasa, 2026-06-09 07:10:02

hirutarrean, kargatutako hiru partikula sortzen dira, bi partikula normalak sortu beharrean. Kargatutako partikularik txikiena, ziurrenik (% 90eko probabilitatearekin)...

Click to read more »
Partikula eseki
Kamis, 2026-06-11 16:39:45

10 μm baino txikiagoak, biriketara erraz iristen direnak), partikula finak (PM2,5), partikula superfinak (100 nm baino txikiagoak) eta kedarra. Ingurumen-politikekin...

Click to read more »
Partikula (fisika)
Kamis, 2026-06-11 16:39:44

izan daitezkeelako partikula azpiatomikoetatik, hala nola elektroiak, partikula mikroskopikoak atomoak edo molekulak, bai partikula makroskopikoak, hala...

Click to read more »
Partikula aske
Kamis, 2026-06-18 16:39:05

partikula askea inolako kanpo-indarrik nabaritzen ez duen partikula da. Beste hitzetan, ingurunearekin inolako elkarrekintzarik ez duen partikula da...

Click to read more »
J/ψ partikula
Sabtu, 2022-12-17 06:19:46

J/ψ partikula edo J/ψ mesoia partikula subatomiko bat da, zehazki, quark sorgindu eta antiquark sorgindu batez osatua dagoen zapore neutroko mesoi bat...

Click to read more »
Beta partikula
Selasa, 2020-12-29 01:08:45

Beta partikula desintegrazio erradioaktibo batean egotzitako elektroi edo positroi bat da. Fajans-en legeak azaltzen duen bezala, atomo batek beta partikula...

Click to read more »
Antimateria
Selasa, 2026-06-09 13:16:16

diferentziak ia hutsala izan behar izan zuen, materia partikula bat gehiago hamar mila milioi partikula-antipartikula pare bakoitzetik. CP asimetria: 1967an...

Click to read more »
Partikulen fisika
Kamis, 2026-06-11 16:39:48

Partikula hauek zeintzuk diren, ze ezaugarri dituzten, bata bestearekin nola elkartzen diren eta nondik datozten aztertzen du, esaterako. Partikula azeleratzaileak...

Click to read more »
Antipartikula
Selasa, 2026-06-09 13:16:39

elektroia da. Partikula batzuk, hala nola fotoia, bere buruaren antipartikula dira. Bestela, partikula-antipartikula bakoitzerako partikula arrunt bat izendatzen...

Click to read more »
Fermioi
Rabu, 2026-06-10 02:16:49

bakoitia duten partikula konposatuek fermioi gisa jokatzen dute. Hori da, adibidez, barioien edo karbono-13 nukleoaren kasua. Aitzitik, partikula konposatu...

Click to read more »
Harea
Rabu, 2026-06-10 14:14:47

Harea edo hondarra harri partikula oso txikiz (0,0625 mm [1/16 mm] eta 2 mm bitartekoak) osatutako partikula multzoa da. Partikula horietako bakoitzari hondar-ale...

Click to read more »
Hadroi
Sabtu, 2022-12-17 06:17:12

osatuta dagoen partikula azpiatomiko bat da. Quarken artean dagoen elkarrekintza nuklear bortitzari esker batuta mantentzen da partikula. Quark eredua...

Click to read more »
Ke
Kamis, 2022-02-24 23:34:59

oso bero dagoen material bati darion gasen eta partikula solido txikien multzoa da. Normalean partikula solido txiki horiek errautsa eta hondakinak izaten...

Click to read more »
Fotoi
Sabtu, 2022-12-17 06:12:11

Fisikan, fotoia (grezieratik φως, fos, "argi") oinarrizko partikula bat da, elkarrekintza elektromagnetikoaren kuantua da eta argiaren zein erradiazio...

Click to read more »
Frederick Reines
Selasa, 2022-08-09 23:13:55

bat prestatu zuen partikula azpiatomikoen talkak uretan aztertzeko. Urtebete geroago, nahiko froga bildu zuen neutrinoak partikula libre gisa existitzen...

Click to read more »
Unibertso-lerro
Senin, 2019-12-16 02:18:39

Partikula baten unibertso-lerroa partikula horrek lau dimentsioko espazio-denboran zehar jarraitzen duen ibilbidea da. Albert Einsteinek fisikan sartutako...

Click to read more »
Hadroi Talkagailu Handia
Selasa, 2025-04-08 13:15:08

bezala ezagutzen den partikularen existentzia baieztatzeko balio izango duela espero da, "Jainkoaren partikula" edo "masaren partikula" bezala ere ezagutzen...

Click to read more »
Granulometria
Minggu, 2019-12-15 05:48:47

Granulometria partikula multzo baten ezaugarri fisiko bat da. Partikula multzo horretan neurri jakin bat duen partikula kopurua adierazten du. Partikula multzo...

Click to read more »
Georges Charpak
Selasa, 2022-08-09 23:07:58

1992an, partikula subatomikoak atzemateko asmatu zituen tresnei esker, bereziki hari anitzeko ganbera proportzionalari esker. Charpakek partikula subatomikoak...

Click to read more »
Martin Lewis Perl
Rabu, 2023-10-25 23:52:20

zera esan zuen: elektroia baino 3.500 aldiz astunagoa zen partikula bat aurkitu zuela. Partikula hark protoiaren masaren bikoitza zuen gutxi gorabehera,...

Click to read more »
Murray Gell-Mann
Kamis, 2026-06-11 13:15:15

barnean 100 partikula inguru aurkitu ondoren sortu zen kaosari. Partikula horiek, protoi eta neutroiez gain, quark izeneko beste funtsezko partikula batzuez...

Click to read more »
Sinkrotroi
Jumat, 2019-12-13 01:21:13

sarritan argiaren lastertasunaz. Partikula azeleratu horiek duten energia handia atomoen nukleoak edo beste partikula batzuk bonbardatzeko erabiltzen da...

Click to read more »
Carlo Rubbia
Selasa, 2022-08-09 22:49:09

irabazi zuen Simon van der Meerrekin batera, iraupen gutxiko W partikula eta Z partikula azpiatomiko masiboak edo bitarteko bosoi bektorialak aurkitzeagatik...

Click to read more »
Samuel C. C. Ting
Selasa, 2022-08-09 22:40:12

Richterrek, bakoitza bere aldetik lanean ari zela, partikula mota bat aurkitu zuten, J-partikula deitua, eta 1976ko Fisikako Nobel saria lortu zuten...

Click to read more »
Aerosol
Minggu, 2023-01-22 06:36:46

ezberdinak dira. Partikula handiak sudurretik sartzen dira eta eztarritik jaisten dira eta ez dute arazo larririk sortzen baina partikula oso txikiak biriketara...

Click to read more »
Erreakzio nuklear
Senin, 2025-06-02 00:02:10

nukleoren (edo gehiagoren) arteko edo nukleo baten eta nukleoaz kanpoko partikula azpiatomiko (protoi, neutroi, elektroi) baten arteko talkak eragindako...

Click to read more »
Osagarriaren sistema
Kamis, 2026-06-11 15:38:33

zaio antigeno-antigorputz sistemari, partikula arrotzen lisia eragiteko. Antigorputzen funtzio nagusia partikula inbaditzaileak (bakterioak, birusak....

Click to read more »
Mekanika klasiko
Jumat, 2026-06-05 15:25:56

portaera  partikula puntualena baino korapilatsuagoa da, partikula puntualak baino askatasun-gradu gehiago baititu. Baina, gero, partikula puntualekin...

Click to read more »
Sedimentu
Kamis, 2026-06-11 21:49:36

prezipitazio kimikoz sortutako kristalez, izaki bizidunek ekoiztutako partikula mineralizatuez (adibidez oskolak) eta abarrez osaturiko metakinak dira...

Click to read more »
Higgs bosoi
Sabtu, 2022-12-17 06:13:49

elektroahulak W eta Z bosoien antzeko masa duen partikula neutro bat iragartzen du. Higgs bosoia deitutako partikula Higgsen eremuko osagaietako baten kuanto...

Click to read more »
Fluidoen mekanika
Rabu, 2026-06-10 02:33:11

bezain txikia, beraz, partikula jariakor bakoitzean balio bat eslei diezaiekegu propietate horiei. Kontuan hartu behar da partikula jariakorra fluidoaren...

Click to read more »
Erradiazio kosmiko
Selasa, 2026-06-09 22:23:01

nitrogenoarekin. Elkarrekintzak partikula arinagoen partikula-jauzi atmosferikoa eragiten du, erradiazio sekundarioko partikula-jauzi atmosferiko deiturikoa...

Click to read more »
Erreferentzia-sistema inertzial
Selasa, 2026-06-09 22:24:33

honelaxe eman daiteke: «Partikula askeak abiadura konstantez higitzen dira erreferentzia-sistema inertzialetan»; hau da, partikula askeen azelerazioa nulua...

Click to read more »
Heisenbergen ziurgabetasunaren printzipioa
Jumat, 2023-12-01 02:31:01

osagaien balioa. Horren adibide dira, partikula baten posizioa eta momentu lineala. Honen ondorioz, partikularen posizioa zehaztasun osoz ezagutuz gero...

Click to read more »
Muoi
Sabtu, 2022-12-17 06:21:32

azpi-egiturarik duenik, hau da, bere barruan partikula sinpleagorik ez dagoela uste da. Beste partikula ezegonkor batzuek baino bizitza luzeagoa du (2...

Click to read more »
Owen Chamberlain
Kamis, 2026-03-26 07:39:27

den partikula subatomikoa, karga negatibo bat izan ezik. Chamberlainen hurrengo ikerlanen artean aipagarria da Time projection chamber (TPC) partikula-detektagailua...

Click to read more »
Neutroi
Kamis, 2026-06-11 14:16:19

Neutroia karga neutroa (ez positiboa ez negatiboa) duen partikula azpiatomikoa da, protoiaren antzeko masa duena, atomo-masa unitate bat gutxi gorabehera...

Click to read more »
Carl David Anderson
Minggu, 2022-08-07 17:19:02

izpi kosmikoen arrastoei argazkia atereaz, 1932an positroi deitu zuen partikula bat aurkitu zuen, elektroi positibo ere deitua, protoi baten karga positibo...

Click to read more »
Energia zinetiko
Selasa, 2026-06-09 22:01:39

partikulen kopurua den, m i {\displaystyle m_{i}} partikula bakoitzaren masa eta v i {\displaystyle v_{i}} partikula bakoitzaren abiadura. Adierazpen hori orokorra...

Click to read more »
Aurora polar
Kamis, 2025-12-11 05:24:18

edota atomikoarekin zerikusirik badu, partikula horiek eguzki haizearekin nola kitzikatzen diren edota partikula horiek zenbateko energia kopurua duten...

Click to read more »
Iragazketa onil
Rabu, 2026-06-10 16:09:43

zatik koniko bat du eta haren zuloan tutua. Uretan suspentsioan dauden partikula solidoak iragaztea du helburu. Iragazketa-onilaren zati konikoan iragazi-papera...

Click to read more »
Dinamika
Selasa, 2026-06-09 20:23:23

egoeraren arabera. Honela, m masa inertea duen partikula batean F1 indarra aplikatzen bada, partikula honek aplikatutako F1 indarraren ondorioz, a1 azelerazioa...

Click to read more »
Ziklotroi
Jumat, 2019-12-13 19:10:55

pean azeleratzen dira. Partikula kargatuen ibilbidearen erradioa, daramaten abiadurari proportzionala da. Ziklotroia partikula-azeleragailu ahaltsuena...

Click to read more »
Elektroi
Selasa, 2025-04-08 07:59:30

«anbar») partikula subatomikoa da. e- edo β- ikurrarekin adierazten da eta karga elektriko elemental negatibo bakarra du. Elektroiak leptoien partikula-familiako...

Click to read more »
Hauts
Rabu, 2026-06-10 14:23:49

orokorra da 500 mikrometro baino diametro txikiagoa duten partikula solidoentzako. Atmosferako partikula horiek, besteak beste, toki hauetan sortzen dira: haizeak...

Click to read more »
Schrödingerren katua
Jumat, 2023-12-01 00:22:12

paradoxa, hain zuzen. Partikula baten estatua neurtzen dugunean, bestearen egoera aldatu daiteke bat-batean, nahiz eta bi partikula hauek urrun egon bata...

Click to read more »
Fluktuazio kuantiko
Selasa, 2025-04-08 07:42:03

aldaketa bat eragiten du, Partikula elementalen Eredu Estandarra partikulen fisikako teoria bat da, ezagutzen ditugun partikula subatomiko guztiak sailkatu...

Click to read more »
Pavel Txerenkov
Jumat, 2026-02-20 00:06:07

zuten. Fenomeno hau, argiaren abiadura baino azkarrago mugitzen diren partikula atomiko kargatuekin lotua, oso garrantzitsua izan zen fisika nuklearrari...

Click to read more »
Makrofago
Rabu, 2025-01-29 22:04:31

antigeno ala partikula arrotzak suntsitzeko. Konplementuak eta antigorputzek makrofagoak erakartzen dituzte antigenoetaruntz, partikula arrotzen fagozitosia...

Click to read more »
Leptoi
Rabu, 2026-06-10 22:11:56

detektatu gabeko partikula bat zela teorizatu zuen. Partikula hori neutrino izenez ezagutzen zen, garai hartan ez zekitelako partikula hauek zapore desberdinak...

Click to read more »
Positroi
Kamis, 2026-06-11 18:59:05

bera dituen leptoia (spin erdia duen partikula) da, baina kontrako karga elektrikoa (+1e) du. Antimateria-partikula bat da eta, elektroi batekin talka egitean...

Click to read more »
Mesoi
Kamis, 2026-06-11 02:37:43

elektroia baino partikula astunago batzuk existitzen zirela, elkarrekintza nuklear indartsuaren arduradunak zirenak. Hasiera batean partikula horiek muoiak...

Click to read more »
Gorantz quark
Jumat, 2023-12-01 01:48:59

hurren. Lambda partikula neutroak (Λ0) goi quark bat du. Lambda positibo sorgindu partikulak (Λ+c) beste horrenbeste. Sigma partikula neutroak (Σ0) eta...

Click to read more »
Atomo nukleo
Selasa, 2026-06-09 14:41:01

protoi eta neutroi batu guztiek atomo nukleo ñimiño bat osatzen dute. Partikula horiei nukleoi deitzen zaie kolektiboki. Nukleo baten erradioa gutxi gorabehera...

Click to read more »
Beherantz quark
Jumat, 2023-12-01 01:48:30

partikula neutroak (Λ0) goi quark bat du. Lambda positibo sorgindu partikulak (Λ+c) eta behe lambda neutroak (Λ0b) beste horrenbeste. Sigma partikula...

Click to read more »
Xarma quark
Jumat, 2023-12-01 01:50:59

antixarma quarka Barioiak Lambda partikula sorginduak (Λ+c) eta omega partikula neutro sorginduak (Ω0c) bana dute. Xi partikula sorginduak (Ξ+c eta Ξ0c) ere...

Click to read more »
Plasma (fisika)
Kamis, 2026-06-11 18:41:15

Debyeren luzerak partikula kargatu batek plasma barruko eremu elektrostatikoak pantailaratzeko duen ahalmena deskribatzen du; hau da, partikula horrek kanpo...

Click to read more »
Elkarrekintza nuklear ahul
Selasa, 2026-06-09 21:43:18

elkarrekintza ahulak partikula lebogiroetan eta antipartikula destrogiroetan soilik dauka eragina. Partikula lebogiro baten ispilu-irudia partikula destrogiro bat...

Click to read more »
Antineutrino
Minggu, 2019-12-15 22:47:26

Antineutrinoak eta neutrinoak partikula neutroak izanik, baliteke biak partikula bera izatea. Ezaugarri hau duten partikulak Majorana partikula bezala ezagutzen dira...

Click to read more »
Elkarrekintza nuklear bortitz
Selasa, 2026-06-09 21:43:20

teoriko eta esperimentalen ondorioz, hasierako hiru partikula azpiatomikoen oinarrian beste hainbat partikula eta elkarrekintza agertu ziren. Poliki-poliki...

Click to read more »
Zeru
Jumat, 2025-11-21 16:38:58

morea eta urdina adibidez, maximoa denean, desbiderapen honek argia partikulaz partikula errebotatzea eragiten du, eta horrela euri fin baten moduan ikustea...

Click to read more »
Frederick Soddy
Sabtu, 2022-08-13 21:07:49

lekualdaketa desintegrazio-motaren arabera azaltzen duten legeak dira: Alfa partikula bat (helio nukleoak) igortzen denean, elementuak bi unitate gutxitzen...

Click to read more »
Puntu materialaren dinamika
Selasa, 2021-05-25 01:52:53

non sistemak aztertzen dira partikula sistema puntual bezala aldiuneko distantzietara indarrak egiten dituztenak. Partikula material baten mugimendua aztertzen...

Click to read more »
Buztin
Senin, 2025-06-23 00:44:21

duen prozesu natural baten ondorioz. Fisikoki, koloide bezala jotzen da. partikula oso-oso txikiekin eta azal lauarekin. Buztinaren partikulen diametroa...

Click to read more »
Atomo
Rabu, 2026-06-17 07:28:58

neutroi nukleo batez osatutako partikula bat da, elektroi hodei batez inguratua. Atomoa elementu kimikoen oinarrizko partikula da, eta elementu kimikoak euren...

Click to read more »
Fagosoma
Senin, 2019-12-16 03:16:43

Fagosoma biologia zelularrean fagozitosi bidez xurgatutako partikula baten inguruan eratutako bakuoloa da. Bere barnean molekulak edo zelula mintza garraio...

Click to read more »
Neutrino
Sabtu, 2022-12-17 06:14:40

Neutrinoak fermioi motako partikula subatomikoak dira, karga elektrikorik gabeak eta 1/2ko espina dutenak. Duela urte batzuetatik, ordura arte pentsatzen...

Click to read more »
Txerenkoven erradiazio
Senin, 2025-06-02 00:01:59

kosmikoek, nagusiki partikula kargatuz osatuak daudenak, Lurreko atmosferako atomo eta molekulen aurka (ingurua) talkatzean, beste partikula batzuk sortzen...

Click to read more »
Kenneth G. Wilson
Minggu, 2022-01-09 02:31:22

birormalizazio-taldea erabiliz. Lan honengatik irabazi zuen Nobel saria. Partikula fisikoak aztertzeko ordenagailuen erabileran ere aitzindaria izan zen...

Click to read more »
Browndar higidura
Selasa, 2026-07-28 22:38:57

Browndar higidura partikula multzo batek ingurune fluido batean izaten duen zorizko higidurari eta horren joerari deitzen zaio Higiduraren berezitasuna...

Click to read more »
Kanpo-espazio
Senin, 2025-06-02 00:03:22

da aireko espaziotik bereizteko. Kanpo espazioa ez dago hutsik, bertan partikula asko daude baina oso dentsitate txikian, batez ere hidrogenoa gas eran...

Click to read more »
Batez besteko bizitza (fisika)
Minggu, 2019-12-22 03:53:29

erdira jaisteko behar duen denbora da, hau da, hau da partikula multzo bati dagokio, ez partikula bakar bati. Hala ere bi kontzeptuak erlazionatuta daude:...

Click to read more »
Lan (fisika)
Rabu, 2026-06-10 21:35:04

definiziotik hasiz eta ondoren zenbat adibide aipatuz. Demagun partikula puntual bat dugula, eta partikula hori indar-eremu batean higitzen ari dela, zeinean partikulan...

Click to read more »
Teoria atomiko
Rabu, 2023-09-20 15:55:30

teoria gehituz (beraz hidrogenoa litzateke partikula arinena), eta ondorioztatu zuten hidrogeno nukleoa partikula berezi batzuen multzoa dela eta nukleo atomiko...

Click to read more »
Mekanika estatistiko
Kamis, 2026-06-11 02:22:10

makroskopikoak dira Avogadroren konstantetik gertu dagoen partikula kopuru bat dutenak. Partikula horien balioa, gutxi gorabehera 10 23 {\displaystyle 10^{23}}...

Click to read more »
A eraztuna (Saturno)
Senin, 2019-12-16 16:33:11

zabalerarekin, bi edo hiru eraztun ez erregular ditu, txikiak eta estuak, partikula txikiez osatuak daudenak. Hartutako irudiek, tamaina txikiko eraztun horiek...

Click to read more »
Gorputz zurrun
Sabtu, 2020-05-02 03:47:44

Fisikan, gorputz zurruna edo solido zurruna gorputzeko partikula guztien arteko distantziak konstante eta finko dituen gorputza da, solidoa eta deformatu...

Click to read more »
Higidura
Rabu, 2026-06-10 14:55:13

partikula batek indar baten eragina badu, partikula horrek azelerazioa jasango du, indarraren balioaren proportzionala izango dena eta partikularen masaren...

Click to read more »
Sinkrotroi-erradiazio
Kamis, 2026-06-11 22:21:23

Sinkrotroi-erradiazioa partikula kargatuek (hala nola elektroiek) sortutako erradiazio elektromagnetikoa da. Partikula horiek abiadura handian mugitzen...

Click to read more »
Quark
Kamis, 2026-06-11 19:26:20

Quarka oinarrizko partikula mota eta materiaren funtsezko osagai bat da. Quarkak hadroi izeneko partikula konposatuak eratzeko konbinatzen dira; hauetako...

Click to read more »
Gaina quark
Jumat, 2023-12-01 01:55:17

(edo top quarka ingelesez) quarken hirugarren belaunaldiko funtsezko partikula bat da. Funtsezko kargaren +⅔eko karga elektrikoa du, eta ½ko espin bat...

Click to read more »
Laino ganbera
Minggu, 2024-08-18 10:21:59

kondentsatuz. Ionizatutako partikula bat ganberatik pasatzean, airezko partikulak ionizatu egiten ditu eta ionizatutako aire partikula hauetan ur ttanttak sortzen...

Click to read more »
W eta Z bosoi
Sabtu, 2022-12-17 06:16:50

ahularen partikula bitartekariak dira, naturako lau funtsezko elkarreraginetako bat. Masa handiko hiru partikula mota dira, oro har beste partikula batzuen...

Click to read more »
Inertzia
Senin, 2023-01-23 20:54:24

orekan dagoela Lurrazalaren gainean, eta horregatik, geldiune erlatiboan. Partikula sistema ezartzen duen erresistentzia da bere egoera dinamikoa aldatzeko...

Click to read more »
Elektroi neutrino
Sabtu, 2022-12-17 06:11:50

Elektroi neutrino edo neutrino elektronikoa leptoien taldeko funtsezko partikula bat da. ½ko espina du, eta bere masa elektroiarena baino milioi bat aldiz...

Click to read more »
Oreka mekaniko
Kamis, 2026-06-11 15:31:57

hauetako bat betetzen duena: sistema bat oreka mekanikoan dago sistemako partikula bakoitzaren gainean eragiten duten indarren eta momentuen batura zero...

Click to read more »
Axioi
Selasa, 2025-04-01 15:30:55

arrazoigatik. Batetik, bere ustez partikula baten izendapenaren antza zuen izen gogoraerraza zen. Bestetik, partikula berezi horrek ardatz-korronteen (edo...

Click to read more »
Uhin-luzera
Jumat, 2026-06-12 01:59:49

den eta p partikularen momentu lineala (objektu baten masaren eta abiaduraren arteko biderkadura) den. Hipotesi honekin, argiaren uhin-partikula bitasunarekin...

Click to read more »
Mekanika kuantiko
Kamis, 2026-06-11 02:22:12

portaera korpuskularra edo partikula erakoa erakusten dute, partikulen sakabanatzean bezala. Fenomeno hori, uhin-partikula dualtasuna izenez ezagutzen...

Click to read more »
Psi
Kamis, 2024-01-18 15:54:44

Psi alfabeto grekoaren hogeita hirugarren letra da. Ψ (larriz) eta ψ (xehez) idazten da. J/ψ partikula Datuak: Q14432 Multimedia: Psi (letter) / Q14432...

Click to read more »
De Broglie hipotesia
Minggu, 2023-04-16 16:11:56

baitzuen, uhin-partikula dualtasuna frogatutzat hartuz. Fisikarientzat ideia hau oso garrantzitsua izan da, ez duelako bakarrik esaten partikula orok uhin...

Click to read more »
Ernest Rutherford
Selasa, 2026-06-09 22:21:23

aurkitu zuten, partikula karga kantitate handiak, positiboak zein negatiboak sortzen zituela frogatu ahal izan zutelako eta partikula horiek birkonbinatu...

Click to read more »
Hans Georg Dehmelt
Selasa, 2022-08-09 23:04:47

izendatu zuten. 1989an Nobel saria jaso zuen, karga elektrikoa duten partikula azpiatomikoak atzematen dituen tresna bat asmatzeagatik. Artikulu honen...

Click to read more »
Oinarrizko elkarrekintza
Sabtu, 2026-01-31 21:05:07

teoriaren arabera, elkarrekintzak partikula bitartekarien bidez gertatzen dira, eta interakzioa mota bakoitzak bere partikula bitartekaria du. Berriki bosgarren...

Click to read more »
Indar
Rabu, 2026-06-10 15:51:05

ezen, ibilbideko bi punturen artean partikula baten gainean eragitean indar batek egiten duen lana partikularen energia zinetikoaren aldakuntza sortzeko...

Click to read more »
Gerard 't Hooft
Selasa, 2022-08-09 23:20:18

oinarrizko partikulak –quarkak, leptoiak eta bosoiak– aztertu zituen. Partikula azpiatomikoen eta horien arteko indarren ezaugarriei buruz egindako matematika...

Click to read more »
Igor Tamm
Jumat, 2026-02-20 04:13:57

efektuaren teoria frogatu zuen Ilia Frankekin batera, eta karga handiko partikula materiadunen mugimendua aztertu zuen. 1958an, Fisikako Nobel saria irabazi...

Click to read more »
Higidura zirkular
Rabu, 2026-06-10 14:55:17

t=0} aldiuneko posizioan partikula P 0 {\displaystyle P_{0}} puntuan egon dela, eta t {\displaystyle t} aldiunean partikula P {\displaystyle P} puntutik...

Click to read more »
Solido kristalino
Minggu, 2023-04-16 17:17:45

bi solido. Lehenengoa partikula mota biz eratutako solido bat da (irudia): seinalatutako A norabidearen alde batean partikula mota bakar bat dago; B...

Click to read more »
Lagrangeren mekanika
Selasa, 2020-05-05 01:46:43

plazaratu zuen 1788. urtean, hortik bere izena. Lagrangeren mekanikan, partikula-sistema baten ibilbidea Lagrangeren ekuazioa askatuz lor daiteke, azken...

Click to read more »
Burbuila-garbigailu
Minggu, 2023-01-22 00:21:31

Burbuila-garbigailua gas batean, batez ere airean, dagoen hautsaren edota bestelako partikula esekien laginak hartzeko gailua da. Likido bat, ura adibidez, daukan ontzi...

Click to read more »
Spin
Kamis, 2026-06-11 22:45:26

Spina (ingelesetik: spin, "bira") partikula subatomikoen propietate intrintseko bat da, horren ondorioz oinarrizko partikula bakoitzak balio jakin bateko berezko...

Click to read more »
Grabitoi
Sabtu, 2022-12-17 06:19:29

Grabitoia funtsezko partikula hipotetiko bat da, bosoi motakoa eta grabitate kuantikoaren eredu gehienetan grabitate indarraren bitartekaria izango litzatekeena...

Click to read more »
Fisika
Rabu, 2026-06-10 02:27:59

eredu estandarrak materia osatzen duten 24 partikula nagusi ditu (12 partikula-pare eta horiei dagozkien partikula-antipartikulak), elkarreraginak garraiatzeko...

Click to read more »
Barioi
Selasa, 2026-06-09 15:26:24

Partikulen fisikan, barioi bat partikula subatomiko konposatu mota bat da, quark-eredu kopuru bakoiti bat duena, normalean hiru. Protoiak eta neutroiak...

Click to read more »
Burton Richter
Selasa, 2025-01-07 22:18:53

zituen, eta berak diseinatu eta zuzendu zuen Stanford Unibertsitatean partikula-azeleragailuaren eraikuntza 1974an, zeinak erresonantziak aurkitzen lagundu...

Click to read more »
Peter Higgs
Senin, 2025-11-17 16:10:30

apirilaren 8a) britainiar fisikaria izan zen, ezaguna 1960ko hamarkadan partikula elementalen masa azaltzen duen Higgs bosoia existentzia planteatzeagatik...

Click to read more »
Ernest Lawrence
Selasa, 2022-11-29 17:57:47

bertan (1936). 1939an Fisikako Nobel Saria jaso zuen. 1931n ziklotroia, partikula-azeleragailua, asmatu zuen, eta gero erradiazioak biologian eta medikuntzan...

Click to read more »
Korpuskulu (argipena)
Kamis, 2014-05-01 20:17:36

zenbait ditu: arkaismo moduan, funtsezko partikula eta partikula subatomikoa; Isaac Newtonek argiaren partikula txikiak izendatzeko abiarazi zuen terminoa;...

Click to read more »
Beta (hizkia)
Selasa, 2025-02-18 00:13:02

euskarazko abere hitzekoa (euskaraz, bokal artean beti). Beta oxidazioa Beta partikula Beta desintegrazioa Datuak: Q14382 Multimedia: Beta (letter) / Q14382...

Click to read more »
Gamma izpi
Selasa, 2026-08-11 22:33:53

dauka. Desintegrazio erradioaktibo Erreaktore nuklear X izpi Alfa partikula Beta partikula Segurtasun nuklearreko kontseiluaren larrialdietarako informazioa...

Click to read more »
Mekanika
Kamis, 2026-06-11 02:22:08

"handiei" (motor zatiak esaterako) eta mekanika kuantikoa objektu "txikiei" (partikula subatomikoak) aplikatzen dela esan dezakeen moduan; esan dezake mekanika...

Click to read more »
Arro kanpoko sedimentu
Senin, 2019-12-16 04:00:33

kimikorik izan. Horregatik deitzen dira partikula jarauntsiak, gizakien oinordekotza legeei erreferentzia eginez. Partikula hauek harriak direnez, sedimentu...

Click to read more »
Fisika atomiko
Rabu, 2026-05-20 22:43:58

ioiak, atomo neutroak eta atomoen zatitzat hartzen den beste edozein partikula hartzen ditu barne. Fisika atomikoak tratamendu klasikoak zein kuantikoak...

Click to read more »
Gluoi
Sabtu, 2022-12-17 06:13:26

Quarkek eta gluoiek kolore karga total neutroa duten partikula konposatuak eratzen dituzte (partikula konposatuak zuriak direla esaten da). Eurek euren elkarreragin...

Click to read more »
Mikroegoera
Rabu, 2026-05-20 23:38:53

guztiak dira, partikula guztien egoera kontuan hartuta. Adibide honetan, makroegoera, berriz, energia maila bakoitzean dauden partikula kopurua da, energia...

Click to read more »
Kolimatzaile
Minggu, 2019-12-15 18:31:34

Kolimatzailea partikula edo uhin izpiak estutzen dituen gailua da. Izpi meheagoak lor daitezke bai izpien mugimendu-norabidea lerrokatuz (adibidez kolimatutako...

Click to read more »
J
Jumat, 2024-09-20 07:12:52

ijito, jota (dantza mota). ↑ Euskaltzaindia: 87. araua: Euskara batuaren ahoskera zaindua, 1998-06-26. J/ψ partikula Datuak: Q9773 Multimedia: J / Q9773...

Click to read more »
Zirrikitu bikoitzaren saiakuntza
Jumat, 2023-12-01 00:22:02

kuantikoaren] misterio bakarra dauka. Argia partikula arrunt edo klasikoz osatuta egongo balitz, eta partikula horiek lerro zuzenean jaurti egingo balira...

Click to read more »
Bose-Einstein estatistika
Sabtu, 2022-06-11 22:29:48

bereiztezinak eta elkarreraginik ez duten partikula sorta batek bi eratara okupa ditzake energia egoera diskretuak, partikula moten arabera (fermioiak edo bosoiak)...

Click to read more »
Masa inertzial
Rabu, 2021-06-23 15:53:02

klasikoan, erreferentzi bezala hartzen badugu masa unitate bat duen partikula bat, partikula puntual baten masa inertziala definitzen da konparatzen unitatea...

Click to read more »
Joule moleko
Rabu, 2023-12-27 00:31:20

batean 6,022 14179 × 10 23 {\displaystyle 6{,}02214179\times 10^{23}} partikula daudenez gero (izan atomo, molekula edo ioi), Joule moleko bat Joule bat...

Click to read more »
Louis de Broglie
Senin, 2023-12-04 18:32:17

kuantikoari buruz) non bere elektroien uhinen teoria proposatu zuen, uhin-partikula dualtasunaren materiari buruzko teoria bertan sartzen zelarik. Honen ikerkuntza...

Click to read more »
Korden teoria
Rabu, 2026-06-10 20:58:28

dimentsio bakarreko korda edo hari izeneko elementu batzuk ditugu, oinarrizko partikula edo elementu hauek eredu estandarreko zero dimentsioko puntuengandik zeharo...

Click to read more »
Alfa desintegrazio
Minggu, 2019-12-15 23:41:37

Alfa desintegrazioa atomo batek alfa partikula bat igortzen duen desintegrazio erradioaktiboa da. Alfa desintegrazioaren ondorioz, atomoaren masa-zenbakia...

Click to read more »
Hertz
Jumat, 2023-12-15 22:53:46

Hertz (1857-1894) alemaniar fisikariaren ohorez jarri zitzaion. Hertz bat partikula baten maiztasuna da segundo baten periodoan ( H z = s − 1 {\displaystyle...

Click to read more »
Fermi-Diracen estatistika
Minggu, 2026-06-28 20:52:40

F-D estatistika, spin erdi-osoko partikula bereiztezinen sistemetan erabiltzen da, oreka termikoa dagoenean. Partikula mota hauei fermioi deritzegu. Gainera...

Click to read more »
Luxoi
Minggu, 2025-11-09 01:05:06

informalki tardioi deritze. Fisikoki luxoiak funtsezko elkarreragin ezberdinen partikula bitartekariak dira eta orohar gauge bosoi bezala ezagutzen dira. Fotoiak...

Click to read more »
Élie Metchnikoff
Jumat, 2026-06-12 04:47:06

funtsezko zeregina aipatu zuen, fagozitosiaren bidez mikrobio patogenoak eta partikula arrotzak suntsitzen baitituzte. Lehena izan zen azpimarratzen zelula horien...

Click to read more »
Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua
Selasa, 2025-04-01 15:30:42

Genevatik gertu. Zenbait partikula-azeleratzaile ditu: LEP (Large Electron-Positron Collider). LHC (Large Hadron Collider), munduko partikula-azeleratzaile handiena...

Click to read more »
Korapilatze kuantiko
Sabtu, 2025-06-14 16:26:14

deskribatzeko sartutako termino bat da. Elkartutako partikula multzo bat ezin daiteke egoera definituko partikula indibidualak bezala zehaztu, sistema osorako...

Click to read more »
Higidura zuzen
Rabu, 2026-06-10 14:55:18

kontsideratuko ditugu, bi noranzkoak desberdintzeko. Partikula puntual baten kasuan, ibilbidea esaten zaio partikularen higidura bere osotasunean kontsideratzean...

Click to read more »
Meteoroide
Kamis, 2023-12-28 04:01:32

Meteoroidea Eguzki sistemako gorputz txikia da, partikula koskorretatik metro batzuetako arroketara bitarteko tamainakoa, asteroidea ez dena eta planeta...

Click to read more »
Muoi neutrino
Sabtu, 2022-12-17 06:14:30

Muoi neutrino edo neutrino muonikoa leptoien taldeko funtsezko partikula bat da. ½ko espina du, eta bere masa elektroiarena baino milioi bat aldiz txikiagoa...

Click to read more »
Egongune
Rabu, 2023-05-31 16:20:08

Egongunea espazioko puntu bat da. Puntu horri esker esandako espazioan partikula edo bestelako adigaiak geometrikoki kokatzea dago. Esan beharra dago horretarako...

Click to read more »
Norman Foster Ramsey
Selasa, 2022-08-09 22:57:44

ikertzaile gisa sartu zen Massachusettseko Teknologia Institutuan, eta partikula atomikoen azterketan espezializatu zen. Fisika Atomiko eta Fisika Teorikoko...

Click to read more »
Euri erradioaktibo
Selasa, 2024-03-05 19:00:41

edo istripu nuklear baten ondorioz atmosferara jaurtikiak izan diren partikula erradioaktiboen erorketa edo jalkitzea da. Leherketaren ondoren hondakin-erradioazioaren...

Click to read more »
Zentrifugagailu
Jumat, 2026-06-12 04:21:23

biratzean, makinak grabitatearen indarra milaka aldiz biderkatzen du, partikula trinkoenak errotorearen kanpoalderantz bultzatuz eta arinenak erdialderantz...

Click to read more »
Higroskopikotasun
Selasa, 2023-04-18 17:10:50

Higroskopia edo higroskopikotasuna gorputz bateko partikula txikiek inguruko hezetasuna hartzeko duten gaitasuna da. Hezetasuna harturik, solidotik likidora...

Click to read more »
Donald A. Glaser
Minggu, 2022-08-07 21:19:48

bidez jasotzeko. Burbuila-ganberaren barruan, gas likido bat dago, eta, partikula nuklearrak gai horretan bonbardatzean, burbuilazko arrasto bat sortzen...

Click to read more »
13. taldeko elementu
Selasa, 2020-09-01 01:24:00

hautsi egiten delako erradioaktibitate naturalaren ondorioz sortutako partikula azpiatomikoen eraginez. Aluminioa, berriz, Lurreko elementurik arruntenetakoa...

Click to read more »
Matrize (geologia)
Senin, 2019-12-16 03:58:35

Geologian, matrizea partikula oso finez osatutako sedimentuari deitzen zaio, basa tamainako partikulez osatuta dagoen sedimentuari hain zuzen. Sarritan...

Click to read more »
Fermilab
Selasa, 2025-04-01 15:30:29

Chicagotik 50 kilometro mendebaldera dago. Fermilaben munduko bigarren partikula azeleragailurik potenteena dago (lehena Suitza eta Frantzia arteko mugan...

Click to read more »
Martinus J.G. Veltman
Rabu, 2021-06-23 15:49:47

Bilthoven, 2021eko urtarrilaren 4a) herbeheretar fisikaria izan zen. 1999an partikula azpiatomikoen eta horien arteko indarren ezaugarriei buruz egindako matematika...

Click to read more »
Txinparta (sua)
Rabu, 2020-10-07 21:00:15

Txinparta edo pindarra gori dagoen partikula da. Igurzketaz eta sua dagoenean sortzen da. Datuak: Q911679 Multimedia: Sparks / Q911679...

Click to read more »
Zinematika
Jumat, 2026-06-12 04:29:54

Banan-banan aztertuko ditugu jarraian. Higikaria partikula bat edo partikula-multzo bat izan daiteke.  Partikula bakarreko kasua da sinpleena, eta kasu askotan...

Click to read more »
Esekidura (kimika)
Senin, 2019-12-16 02:06:52

disolbaezin baten dispertsioa da non barne faseko partikula solidoen tamaina 1 μm baino handiagoa den. Partikula solidoak esekitzeko erabiltzen den osagaia ura...

Click to read more »
Gour
Senin, 2019-12-16 03:45:21

gutxinaka-gutxinaka, zerrenda eta horma txikiak eratzen dituzte aragonito/kaltzita partikula horiek. Datuak: Q1816778 Multimedia: Rimstones / Q1816778...

Click to read more »
Irrati-uhin
Senin, 2023-11-27 16:42:11

garraiatzen du eta argiaren abiaduran hutsean. Irrati-uhinak azeleratutako partikula kargatuek sortzen dituzte; esaterako, korronte elektriko aldakorrek. Naturan...

Click to read more »
Bremsstrahlung
Selasa, 2026-06-09 16:58:43

da, masa txikiz kargatutako partikula bat (adibidez, elektroi bat) desazeleratzean sortzen dena, karga duen beste partikula batek (adibidez, nukleo atomiko...

Click to read more »
Hidrofilo
Minggu, 2019-12-15 06:07:14

gogoko duen molekula ororen portaera da. Disoluzio edo koloide batean, partikula hidrofiloek, elkartu eta ura ukitzen mantentzeko joera dute. Molekula...

Click to read more »
Super Proton Synchrotron
Jumat, 2022-12-02 02:19:30

Sinkrotroia) Suitzako Geneva hiriko CERNean dagoen 6.9 kilometroko luzera duen partikula azeleragailu bat da. Sinkrotroi hau, garai hartan II Laborategia bezala...

Click to read more »
Beta (argipena)
Selasa, 2020-09-01 22:53:58

Beta hitzak adiera zenbait ditu: Beta letra grekoa. Beta partikula. Beta (transistorea). Beta: programa informatiko baten bertsioa. Beta: Urtzi Urkizu...

Click to read more »
Uhin-funtzio
Jumat, 2023-12-01 00:21:23

\Psi } dira. Adibidez, Schrödingerren ekuazioan, uhin-funtzioak partikula edo partikula-sistema baten egoera eta bilakaera uhin-ezaugarriak kontuan hartuz...

Click to read more »
Spinaren estatistikaren teorema
Minggu, 2019-12-22 03:52:21

Mekanika kuantikoko spinaren estatiskaren teoremak partikula mota baten spina eta obeditzen duen estatiskaren arteko erlazioa ezartzen du. Markus Fierzek...

Click to read more »
Opsonina
Selasa, 2020-09-15 19:51:54

batzuk ere (C3, esaterako) opsoninak dira. Opsoninez inguratuta dagoen partikula edo mikrobio bat "opsonizatuta" dagoela esaten da , eta suntsituta izango...

Click to read more »
Protoi
Minggu, 2023-09-24 10:37:23

Protoia (p edo p+) nukleoko partikula subatomiko bat da, karga elektriko positiboa duena. Haren karga oinarrizko karga-unitatea da: 1,602×10−19C. Atomo...

Click to read more »
Zodiakoko argia
Sabtu, 2021-11-27 20:16:07

berriz bidalia da erradiazio infragorri bezala norantza guztietan. Honek, partikula txikiak eguzki erradiazioaren presioagatik motelki geldituak izatea eragiten...

Click to read more »
Newtonen legeak
Kamis, 2026-06-11 14:19:15

higitzen den. S’ sisteman, pausagunean dagoen partikula baten gain ez badu indar batek eragiten, partikula horrek S’ sistemarekiko geldiunean jarraituko...

Click to read more »
Eredu Estandarra
Selasa, 2024-01-30 17:59:17

egin dute. Interakzio bakoitza eragina du partikula zehatz batzuetan eta gauge-bosoi (bitarteko partikula) batez garraiatzen da: Erdi-osoko spin-eko...

Click to read more »
Luis Walter Alvarez
Sabtu, 2025-07-26 18:28:01

bat izan zen eta berak sortu zuen hidrogeno likidozko burbuila-ganbera, partikula subatomikoak eta haien erantzunak detektatzeko. Artikulu honen edukiaren...

Click to read more »
Poynting-Robertson efektua
Senin, 2019-12-16 00:19:18

honela, partikula, grabitateak Eguzkirantz erakartzen du. Efektua, bi modutara interpretatu daiteke, erreferentzia puntuaren arabera. Hauts partikularen ikuspuntutik...

Click to read more »
Termosfera
Senin, 2023-12-11 17:21:07

Exosfera, Lurraren grabitateak altuera hoietan indar gutxi duela eta partikula batzuk espazioruntz ihes egiten dutelako deitzen da horrela. Magnetosferak...

Click to read more »
Ooide
Selasa, 2021-04-27 22:19:21

prezipitazioz sortua. Esferaren erdian edozein konposiziozko partikula bat dago, eta partikula inguratuz aragonitozko zirkulu kontzentrikoak jartzen doaz...

Click to read more »
Van Allenen gerrikoak
Jumat, 2026-06-12 02:32:22

Allenen gerrikoak energiaz kargatutako partikulak dituzten eremuak dira. Partikula horietatik gehienak eguzki haizetik datoz, horren magnetosferak planeta...

Click to read more »
Tau neutrino
Sabtu, 2022-12-17 06:16:18

Tau neutrino edo neutrino tauonikoa leptoien taldeko funtsezko partikula bat da. ½ko espina du, eta bere masa elektroiarena baino milioi bat aldiz txikiagoa...

Click to read more »
Erradiazio ionizatzaile
Selasa, 2026-06-09 22:23:00

Edozein masadun partikula kargatuk atomoak ioniza ditzake zuzenean, Coulomben indarraren bidez, energia zinetiko nahikoa badu. Partikula horien artean daude...

Click to read more »
Elektronvolt
Selasa, 2026-06-09 21:31:59

9314941GeV/c^{2}} Partikula baten energia zinetikoa, elektronvoltetan, c konstanteaz (argiaren abiaduraz) zatitzean, partikularen momentua lortzen da...

Click to read more »
Erradiazio
Selasa, 2026-06-09 22:22:58

ionizatzaileak daude, baina nabarmendu behar dira, besteak beste, Gamma partikula, Alfa partikula, neutroiak eta protoiak. Erradiazio ultramorea 1 eta 400 nm arteko...

Click to read more »
Iragazketa
Rabu, 2026-06-10 16:09:42

Iragazketa likido edo gas batean esekiduran dauden partikula solido edo likidoak bereizteko prozedura da, delako likido edo gasa direlako partikulei bere...

Click to read more »
Richard Feynman
Kamis, 2026-06-11 20:01:43

zuen 1965ean Julian Schwingerrekin eta Sin-Itiro Tomonagarekin batera. Partikula azpiatomikoen jokaera azaltzeko balio zuten lanabes piktoriko batzuk jorratu...

Click to read more »
Tyndall efektu
Kamis, 2024-09-26 17:28:46

disoluzio edo gas baten partikula koloidalak argia barreiatzean gertatzen den fenomeno fisikoa da. Benetako disoluzioetan eta partikula esekirik gabeko gasetan...

Click to read more »
Poro (argipena)
Selasa, 2019-03-19 21:09:12

biologia zelularrean, poro nuklearra; fisikan, poroa, material bateko partikula eta molekulen artean egoten diren zirrikituak; greziar mitologian, Poro...

Click to read more »
Erloju beira
Kamis, 2019-11-28 03:37:14

ere jartzen da, azken erabilpen honekin ontzi barrura hautsa edo beste partikula batzuk sartzea ekidin nahi da. Erloju beirak ez du hauspeakin ontziaren...

Click to read more »
Virga
Kamis, 2021-06-24 00:33:25

ura; normalean basamortuetan agertzen da. Virgak ekaitzak sortu ditzake, partikula hauek ekaitzen kumuluninboen nukleoa dira eta. Bitxikeria moduan, ilunabar...

Click to read more »
Hauts (argipena)
Minggu, 2020-12-06 18:23:52

ditu: hauts, partikula mikroskopikoen multzoa; hauts ekaitza, fenomeno meteorologikoa; hauts kosmikoa, izarren artean dauden partikula kosmikoak; etxeko...

Click to read more »
Lainobera
Rabu, 2026-06-10 21:31:23

zurixeagoa da. Lainoberak eguzki-izpiak ikusarazten ditu; aitzitik, lainoak, partikula dentsitate handia duenez, ez ditu eguzki-izpiak ikusten. ↑ Euskalterm:...

Click to read more »
Beta desintegrazio
Minggu, 2019-12-15 23:41:25

Fisika nuklearrrean, beta desintegrazioa beta partikula bat (elektroi bat edo positroi bat) igortzen duen desintegrazio erradioaktiboa da. Elektroien...

Click to read more »
Hiperlipidemia
Senin, 2020-09-07 23:16:21

daude odolean solte, baizik eta dentsitate txikiko partikula esferiko handietan bilduta, eta partikula horiek odol-ingurunetik bereizten dituzte, hala nola...

Click to read more »
Hodoskopio
Minggu, 2019-12-15 18:20:37

detektatzen denean partikula nondik igaro den inferitzen da. Detektore tipikoak distira handiak ematen dituen materialak ditu, partikula bat bertatik igarotzen...

Click to read more »
Efektu fotoelektriko
Selasa, 2026-06-09 21:15:39

fotoelektrikoak uhin-partikula dualtasunaren garapena indartu zuen, zeina sistema fisikoek (gure kasuan fotoiek) uhin eta partikula-propietateak erakusten...

Click to read more »
Protoi lurrunketa
Jumat, 2025-05-23 19:00:35

degradazioa erradioaktibitatearen forma hipotetiko bat da, non protoia partikula subatomiko arinagoetan desintegratzen de, ohi pioi neutro batean eta positroi...

Click to read more »
Izarrarteko ingurune
Kamis, 2022-04-28 15:23:30

Nahasketa hau, ia nabariezinezkoa izaten da, zentimetro kubiko bakoitzeko partikula gutxi batzuetatik, zenbait ehunka partikuletarainoko dentsitateekin. Gasa...

Click to read more »
Nanopartikula
Selasa, 2021-03-02 17:06:40

Nanopartikula bat partikula mikroskopiko bat da, gehienera jota  100 nm neurrikoa. Zientzia arloan nanopartikulei buruzko ikerketa ugari egin dituzte...

Click to read more »
Supersimetria
Kamis, 2026-06-11 23:10:27

indartsuak bateratzea (10¹⁶ GeV). Teoriaren beste alderdi interesgarri bat da partikula astun egonkor berriak ematen dituela (WIMP, neutralia bezala), materia...

Click to read more »
B eraztuna (Saturno)
Senin, 2019-12-16 16:36:27

honetan nabaritzen da egitura antolaketa handiago bat. Eraztunetan dagoen partikula dentsitaterik handiena ere badu. Opakotasun aldaketak daude B eraztunean...

Click to read more »
Josiah Willard Gibbs
Senin, 2025-03-31 16:19:35

termodinamikaren legeak azaltzeko baliatu zituen. Honela, lege hauek partikula ugariren elkarrekintzaren ondoriozko propietate estatistikoak zirela finkatu...

Click to read more »
David Baltimore
Senin, 2025-09-08 03:09:32

zuten minbizia eragiteko gaitasuna duen RNAren birus-partikuletan; birus-partikula horiek birusak kutsaturiko zeluletan birusaren material genetikoaren DNAren...

Click to read more »
Detritu (argipena)
Rabu, 2023-12-27 16:39:16

biologian, detritua, materia organikoaren deskonposaketatik datorren partikula hilen multzoa, saprofago edo saprofitoentzat elikagai izan daitekeena;...

Click to read more »
Compton uhin-luzera
Selasa, 2026-06-09 19:10:21

Compton uhin-luzera partikula baten propietate mekaniko kuantiko bat da, partikula horren pausagune energia duen fotoi baten uhin-luzera gisa definitua...

Click to read more »
Rayleighen sakabanaketa
Rabu, 2025-12-03 21:08:45

deritzo, argia baino uhin-luzera laburragoa duten partikulek eragindakoa. Partikula hauek atomo zein molekula askeak izan daitezke. Argiak solido edota likido...

Click to read more »
Joseph-Louis Lagrange
Rabu, 2025-04-02 16:07:25

funtzioan adierazten da. Mekanika analitikoaren oinarrizko ekuazioak dira. Partikula sistema baten energia zinetikoa (T), koordenatu orokortuak (qi), indar...

Click to read more »
Magnetosfera
Sabtu, 2023-04-01 20:36:11

kilometroko buztana osatzen du, eremu magnetikoari kometa itxura emanez. Partikula batzuk Lurrera iristea lortzen dute poloetan: aurora borealak (ipar poloan)...

Click to read more »
Higadura (mekanika)
Jumat, 2020-10-02 21:07:02

higadura material baten azaleraren masa galera da, atxikiduraz, urraketaz, partikula txikien erosioz, korrosioz eta materialaren nekeaz. Higadura saihesteko...

Click to read more »
Immunitate-sistema
Rabu, 2026-06-10 15:48:58

horiek partikula arrotzak irensten dituzte. Fagozitoak ez ezik, antigeno-antigorputz konplexuak konplementu sistema ere aktibatzen du, partikula arrotzaren...

Click to read more »
Saiakuntza ez-suntsitzaile
Jumat, 2019-12-13 19:06:41

metodo erabilienak ultrasoinuak, partikula magnetikoak, likido sarkorrak, erradiazioak (elektromagnetikoa nahiz partikula azpiatomikoak) eta inspekzio bisuala...

Click to read more »
Hondartza
Rabu, 2026-06-10 15:10:19

gertu dauden errekek mendietako harkaitzak higatzen dituzte eta arrokatik partikula txikiak askatu, edo ahulguneak erasotzean, harri puskak ateraz. Harri...

Click to read more »
Karga elektriko
Rabu, 2026-06-10 19:56:34

kargatutako materiak eremu elektromagnetikoak sortzen ditu. Partikula kargatuen arteko edo partikula kargatuen eta eremu magnetikoen arteko elkarrekintzari...

Click to read more »
Ozeano Bareko zabor orbana
Selasa, 2020-09-15 21:30:44

pelagikoak, zabor kimikoak eta beste hainbat hondakin partikula pilatu ditu, eta metro kubikoko 4 partikulako dentsitatera iritsi da. Kutsadurari tamainaz jabetzeko...

Click to read more »
Samoera
Minggu, 2022-06-12 23:13:27

gauza hau» zehazki itzuliz). Samoerak bi partikula –a eta o– ditu jabetza adierazteko ditu. Lehenengo partikula gauza ez zatigarriak eta fenomenoak adierazten...

Click to read more »
C eraztuna (Saturno)
Senin, 2019-12-16 16:38:58

egitura aldetik, kolore gorriaren falta, antzeko gardentasun maila eta partikula txikien urritasunaz gain. Biek zerrenda diskretoak dituzte, erregularki...

Click to read more »
Suspentsio (argipena)
Selasa, 2019-03-26 02:43:20

suspentsioa, bi substantzia edo gehiagoren nahastura heterogeneoa (adibidez, partikula solidoak likido batean sakabanatzean); zuzenbidean, suspentsioa edo epe...

Click to read more »
Pseudopodo
Senin, 2019-12-16 17:06:00

gain) Elikadura: fagozitosia errazten dute pseudopodoek. Bakterioak eta partikula txikiak harrapatzen dituzte. Itxuraren arabera pseudopodoak anitzak dira:...

Click to read more »
Masa
Selasa, 2026-01-27 21:36:22

molekula, ioi, elektroi, erradikal edo bestelako partikula edo partikula-taldeen— kopurua konstantea da, partikula materiala edozein izanik ere. Kopuru horri...

Click to read more »
Meteoro (astronomia)
Minggu, 2023-01-29 20:32:46

zenbaitetan, meteoro zaparradak eratuz, Lurrak kometa batek utzitako partikula-arrastoa zeharkatzen duenean, eta orduan zeruan puntu bertsuan izaten...

Click to read more »
Lurzoru
Kamis, 2026-06-11 00:10:51

(%25) Airea (%25) Tamaina desberdineko harri amaren zati edo partikula eraldatuak dira. Partikula koloidal ugarienak buztinak dira. Landare eta animaliengatik...

Click to read more »
Zapore (fisika)
Jumat, 2019-11-29 02:21:28

berberak dituzten bi partikula edo gehiago izanez gero, elkartrukatu egin daitezke euren propietate fisikoak kaltetu gabe. Bi partikula hauen edozein konbinaketa...

Click to read more »
Berilio
Sabtu, 2026-08-08 23:55:51

partikulek berilioak neutroiak askaraztea lortzen dute (30 neutroi/alfa partikula milioi bakoitzeko). Baldintza estandarretan ez da erdoiltzen (uste da...

Click to read more »
Fagozitosi
Kamis, 2025-09-04 21:52:43

aktiboa da. Endozitosi mota bat da. Zelulak mintz plasmatikoa erabiltzen du partikula handiak (≥ 0.5 μm) inguratzeko, esaterako mikroorganismo edo hondakin...

Click to read more »
Pare
Selasa, 2015-04-21 05:04:32

paraleloak eta magnitude berdina duten bi indarrez osaturiko sistema. Partikula pare: partikula bat eta haren antipartikulaz osaturiko multzoa, elektroia eta...

Click to read more »
Lixibiazio
Rabu, 2026-06-10 22:39:41

solidotik ahalik eta partikula gehien disolbatzeko. Helduko da puntua non disolbatzaileak ezin izango duen solidotik partikula gehiago erauzi, momentu...

Click to read more »
Quark arraro
Jumat, 2023-12-01 01:52:37

duen strange quark izenagatik) quarken bigarren belaunaldiko funtsezko partikula bat da. Funtsezko kargaren −⅓eko karga elektrikoa eta ½ko espina du. Quark...

Click to read more »
Azelerazio
Selasa, 2026-06-09 14:59:20

azelerazioa hartuko dugu erreferentziatzat. Beste edozein sistematan partikula berberaren azelerazioa aztertzean, kontuan izan behar da bigarren sistema...

Click to read more »
Arro barneko sedimentu
Jumat, 2019-11-29 02:33:03

Mineral hauek partikula ezberdin asko sor ditzakete hauspez kristalizatzerakoan. Kristal hauek aglomeratu egingo dira ondoko partikula hauetako bat sortuz:...

Click to read more »
Aktinido
Sabtu, 2020-10-24 20:54:55

ondorioz. Gainerako aktinidoak jalkin erradioaktiboetan aurkitu dira, edo partikula-talkagailuetan sintetizatu dira. Seriearen azken erdiko elementuek erdibizitza...

Click to read more »
Trama
Senin, 2019-12-16 03:58:39

legarraren eta harearen tamainako partikulak dituzten sedimentuak, alegia. Partikula horiek meteorizazio fisikoaren eraginez sortzen dira, eta, sarritan, matrizearekin...

Click to read more »
Haizagailu
Senin, 2020-09-07 20:15:53

Haizagailua aire-laster bat sortzeko makina da. Airea, gasak edo airean dauden partikula solidoak (hautsa, zerrautsa eta abar) barreiatzeko erabiltzen da. Motor...

Click to read more »
Xurgagailu
Jumat, 2026-06-12 03:56:10

Xurgagailua hautsa eta beste zenbait zikinkeria-partikula xurgatzeko aire-bonba bat erabiltzen duen garbiketa-gailu bat da. XIX. mendera arte alfonbrak...

Click to read more »
Txinparta (argipena)
Jumat, 2026-06-12 01:46:55

Txinparta hitzak adiera zenbait ditu: txinparta, suhartutako partikula; txinparta elektrikoa, deskarga elektrostatikoetan izaten den fenomenoa, argia...

Click to read more »
Erradioisotopo sintetiko
Rabu, 2019-11-27 20:15:45

Gehienetan isotopo hauek erreakzio nuklearren bitartez ekoizten dira. Batzuk partikula-azeleragailuetan sortu behar dira. Erreaktore nuklearretan erradioisotopo...

Click to read more »
Takioi
Selasa, 2020-10-06 18:08:38

laster') Teoria atomikoan, argiarena baino lastertasun handiagoa duen partikula hipotetiko bat da. Erlatibitatearen teoriarekin bat dator takioiaren izatea...

Click to read more »
Arroka detritiko
Selasa, 2026-06-09 14:14:15

ura edo haizea bezalako sedimentazio agenteek arro batera garraiaturiko partikula solidoek eratua. Han, konpaktazioa eta zementazioa diagenesia jasan dute...

Click to read more »
Optika
Kamis, 2026-06-11 15:28:58

Adibidez, Platonen erabera argia partikula oso txikien txorrotada batez osatuta zegoen, eta hautematen ditugun koloreak partikula haien tamainaren eta abiaduraren...

Click to read more »
Erradiazio-energia
Kamis, 2021-02-11 10:08:54

Erradiazio-energia uhin elektromagnetikoen edo partikula-forman igortzen edo hedatzen den erradiazioaren energia da. ↑ Erradiazio-energia zthiztegia.elhuyar...

Click to read more »
1824 Haworth
Senin, 2022-07-04 18:39:31

Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1952 FM zen. Bere izena Leland John Haworth partikula fisikariagatik jasotzen du. Datuak: Q144324...

Click to read more »
Poli(binil kloruro)
Kamis, 2026-06-11 18:49:39

duten partikulak sortzen ditu; emultsio-polimerizazioak, berriz, askoz partikula txikiagoak ematen ditu, batez beste 0,2 μm ingurukoak. Esekidura-polimerizazioan...

Click to read more »
Kanpoko entzunbide
Minggu, 2026-06-28 02:41:30

argizaria sortzen dutenak (zerumena), hautsa sartzea eragozten eta beste partikula arrotzen bat harrapatzen duena. Ile laburrak, narritagarriak gorputz arrotzen...

Click to read more »
Kriptografia kuantiko
Sabtu, 2025-06-14 16:25:42

fotoiak bezalako partikula elementalak erabiltzen dira, eta beraien kargak edo polarizazioak 0/1 bezala funtzionatuko dute. Partikula hauei Quantum bit...

Click to read more »
Eremu magnetiko
Selasa, 2026-06-09 22:15:40

mugitzen den partikula kargatu batek F indar magnetikoa sentituko du. Indar magnetikoak beti mugimenduaren norabidera alde egiten duenez, partikula zirkulu...

Click to read more »
Kea (argipena)
Jumat, 2024-01-19 19:52:37

zenbait ditu: kea, erretzen ari den material bati darien gasezko edo partikula solidoak; Nestor notabilis hegaztiaren izen arrunta; KEä, Euskal Herriko...

Click to read more »
Masa atomiko
Kamis, 2026-06-11 02:01:46

energiaren baliokidetasun ekuaziotik abiatuta: E = mc2; non E partikula baten energia, partikularen m masarekin eta argiaren abiadura erlazionatzen den. Bestalde...

Click to read more »
Baiona-Itsas Irteerak burdinbidea
Senin, 2021-03-22 05:09:47

abereentzako jakiak (izan ere, hiltegia geografikoki hurbil dago) eta partikula taulen elkartrukea ahalbideratzen du. 2006ean egunero linean hiru zama-tren...

Click to read more »
Pomeroi
Sabtu, 2022-12-17 06:17:26

fisika teorikoan, Regge ibilbide bat da, spina gero eta handiagoa duten partikula-familia. Tulio Regge italiar fisikariak postulatu zuen 1961ean energia...

Click to read more »
Pauliren esklusio-printzipioa
Kamis, 2026-06-11 17:30:38

atomoekin gertatzen den bezala. Baieztapen zehatzago bat hurrengoa da: bi partikula berdinen trukeari dagokionez, uhin-funtzio totala antisimetrikoa da fermioientzat...

Click to read more »
Iluntze global
Rabu, 2026-06-10 15:47:08

batzen dira. Hodei guztiek partikula hauetako kantitate zehatz bat izaten dute, baina kutsadura atmosferikoaren kausaz partikula hauen kopuruaren igoera...

Click to read more »
Higadura (argipena)
Jumat, 2019-02-22 16:31:50

geologian, higadura, prozesu geologikoa; mekanikan, pieza eta erraminten higadura, atxikiduraz, urraketaz eta partikula txikien erosioz eragindakoa....

Click to read more »
Antigorputz
Rabu, 2025-04-16 19:38:44

aglutinazioa: antigenoa partikula edo zelula bati lotuta dagoenean gertatzen da (bakterioa, birusa...). Antigorputzek partikula horiek neutralizatzen dituzte...

Click to read more »
Barne energia
Rabu, 2021-12-15 04:58:02

bi energia hauen batura da: barne energia zinetikoa, hau da, sistemako partikula guztien energia zinetikoen batura; barne energia potentziala, partikulen...

Click to read more »
Korronte (argipena)
Selasa, 2022-03-22 02:38:18

Korronte hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu: korrontea, jariakin- eta partikula-higidura norabide jakin batean, korronte elektrikoa, elektroi eta karga...

Click to read more »
Pellet
Selasa, 2024-01-09 15:48:01

"bolatxoa", "pikorra") jatorrizko material bat trinkotuz sortzen den partikula txikia da. Pelletik ezagunenak hurrengoak dira: Biomasaz egindako pelletak...

Click to read more »
Bosoi
Selasa, 2025-04-08 07:58:06

posible egin zuen). Bosoien sistemek betetzen duten uhin-funtzio kuantikoak partikula-trukearekiko simetrikoak dira. Nahiz eta bosoi gehienak konposatutako...

Click to read more »
Isotopo erradioaktibo
Senin, 2019-12-16 01:08:08

bihurtuz. Formaz aldatzean askatutako energia, Geiger kontagailu batekin edo partikula detektagailu motaren batekin, wilsonen kamera edo burbuila kamerarekin...

Click to read more »
Motor-olio
Senin, 2026-01-26 03:12:45

horiek partikula sendoak eta kedarra saihesten dute motorra garbi mantentzeko. Osagai metalikoen arteko marruskadurak eratzen ditu partikula metaliko...

Click to read more »
Gas
Rabu, 2026-06-10 03:26:09

ikusiko genituzke. Gasa osatzen duten partikula horiek mugimenduaren norabidea soilik aldatzen dute beste partikula batekin edo edukiontziko hormen kontra...

Click to read more »
Satyendra Nath Bose
Rabu, 2025-11-05 22:39:12

Quantumen estatistika, Pauliren baztertze hatsapena betetzen ez duten partikula berdinen multzoari aplikatzen zaiona. Wikimedia Commonsen badira fitxategi...

Click to read more »
El barco (telesaila)
Senin, 2019-11-25 01:08:35

baina gau bertan, munduan katastrofe bat gertatu zen, Suitzak eraginduta, partikula azeleragailuaren ezabapenagatik, eta horren ondorioz Lurra desagertzen...

Click to read more »
Geodesikoak erlatibitate orokorrean
Minggu, 2022-06-12 01:58:57

ez duen partikula baten mundu lerroa geodesiko mota bat da. Beste era batean esanda, partikula aske bat edo erorketa askean dagoen partikula bat geodesikobatean...

Click to read more »
Iragazki (argipena)
Selasa, 2020-09-08 01:56:16

bereizteko tresna da. Esanahi zehatz zenbait ditu: kimikan, iragazkia, partikula solidoak jariakin batetik bereizteko tresna; sukaldaritzan, iragazki edo...

Click to read more »
Materia endekatu
Kamis, 2026-06-11 02:05:24

energetikoki baxuak diren egoerak berehala betetzen dira, eta, beraz, partikula asko egoera oso energetikoetan jarri behar dira, eta horrek jatorri kuantikoko...

Click to read more »
Espektro elektromagnetiko
Selasa, 2026-06-09 22:47:07

aztertzen dugun moduaren arabera, partikula (fotoia) edo uhin izaera izan dezake. Propietate berezi honi uhin-partikula dualtasuna deritzo. Dualtasunaren...

Click to read more »
Kondentsazio-nukleo
Rabu, 2026-06-10 20:52:21

den nukleoa da. Prezipitazioen kondentsazio-nukleoak atmosferan dauden partikula mikroskopikoak dira, hodeien tanten eraketa errazten dutenak. Batez besteko...

Click to read more »
Espazio ukitzaile
Selasa, 2026-06-09 22:46:47

barietate batek puntu batean duen espazio tangentea barietatean mugitzen den partikula batek izan ditzakeen abiaduren espazio gisa ikus daiteke. Datuak: Q909601...

Click to read more »
Pintura akriliko
Kamis, 2021-12-16 23:08:25

lortutako polimeroen izen arrunta da, eta ingurune jarraitu batean polimero partikula oso txikien dispertsio koloidalak dira. Latexa arkitekturako pinturen...

Click to read more »
Stanley Prusiner
Minggu, 2022-08-07 04:58:16

egitura oso forma egonkorrera aldatzeko gaitasuna dute, eta, azkenean, partikula hondatzaile bihur daitezke, neuronak hondatzen baitituzte, garun-ehunetan...

Click to read more »
Kedar
Rabu, 2026-06-10 20:14:02

hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean. Partikula eseki Datuak: Q13174856 Multimedia: Soot / Q13174856...

Click to read more »
Molekula
Selasa, 2026-07-21 13:29:55

eta propietate kimikoak mantentzen dituzten substantzia kimiko puruen partikula txikien gisa definitzen zituzten. Definizio hori askotan hautsi egiten...

Click to read more »
Ihes-hodi
Jumat, 2019-12-13 16:30:34

balio du. Isilgailu baten bidez zarata murrizten da.Katalizatzaile eta partikula-filtroen bitartez kutsatzen duten substantzien kantitatea murrizten da...

Click to read more »
Optika fisiko
Kamis, 2026-06-11 15:29:00

fenomeno hori argia partikula modura onartuz azal zitekeen soilik (lan honegatik jaso zuen Nobel saria 1921. urtean). Gainera, partikula bakoitzaren energia...

Click to read more »
Higidura harmoniko sinple
Rabu, 2026-06-10 14:55:14

sinplearen puntu finkoa ibilbide zuzenaren erdian (zentroan) dago eta partikula etengabe ari da desplazatzen zentroaren alde banatara, lerroaren bi noranzkoetan...

Click to read more »
Beroaren eroapen
Selasa, 2020-09-01 21:55:37

gorputzen arteko kontaktu zuzenean oinarritua dena. Kondukzioan beroa partikulaz partikula transmititzen da, materia trukaketarik gabe. Ingurune batek energia...

Click to read more »
Maxwell-Boltzmann banaketa
Selasa, 2022-07-26 01:40:19

bat-bateko talkak izan ezik. Esan beharrekoa da, testuinguru honetan “partikula” hitzak partikula gaseosoei egiten diela erreferentzi bakarrik (atomoei eta molekulei)...

Click to read more »
Fenomeno meteorologiko
Selasa, 2024-11-12 04:25:15

planetaren gainazalean gertatzen den fenomenoa da, eta prezipitazioetan, partikula likido edo solidoen etetean edo deposizioan, edo izaera optiko edo elektrikoaren...

Click to read more »
Thomasen prezesio
Jumat, 2026-06-12 00:10:50

oinarrizko partikula baten espinari edo giroskopio makroskopiko baten errotazioari aplikatzen zaiona, eta orbita lerromakur bati jarraitzen dion partikula baten...

Click to read more »
Denbora kurba itxi
Kamis, 2022-04-28 15:22:59

diferentzialaren pseudoriemanniar barietatean, espazio-denboran itxia dagoen partikula material baten unibertso-lerroa da, alegia, denbora abiapuntuko egoera...

Click to read more »
Ere (argipena)
Jumat, 2020-06-26 17:53:29

Ere eta ERE hitzek adiera zenbait dituzte: ere lokailu eta partikula; Ere, 1979-1981 bitartean Hego Euskal Herrian argitaraturiko ezkertiar aldizkaria;...

Click to read more »
Kalifornio
Minggu, 2019-12-15 05:28:25

transuranidoa izanik, merkataritza-erabilera gutxi dauzka. Kurioa alfa partikulekin (helio-ioiekin) bonbardatuta aurkitu zen. 252Cf (2,645 urteko erdibizitza...

Click to read more »
Inertzia-momentu
Senin, 2023-10-09 21:50:52

Magnitude eskalarra da. Gorputz horren biratzeko inertzia da: Masadun partikula diskretotako gorputz baten inertzia momentua: I = ∑ m i r i 2 {\displaystyle...

Click to read more »
Compton efektua
Sabtu, 2025-09-20 07:28:15

baitaiteke azaldu. Argiak, partikula bezala jokatu behar du behaketa hauek azaltzeko, mekanika kuantikoaren bereizgarri den uhin-partikula dualtasuna hartuz....

Click to read more »
Eguzki haize
Sabtu, 2023-04-01 20:36:12

Eguzki haizea, Eguzkiaren goi-atmosferatik kargatutako partikula (plasma) isuria da. Nagusiki, 1 keV inguruko energia duten protoi eta elektroiak dira...

Click to read more »
Puzker
Jumat, 2025-02-21 15:17:18

Hidrogeno sulfuroa (arrautza ustel usaina). Karbono disulfuroa. Gorotzen partikula aerosolizatuak ere badituzte, baina kopuru txiki-txikian. ↑ Zehazki hiztegia...

Click to read more »
Grabitazio
Rabu, 2026-06-10 13:30:23

Grabitazio unibertsalaren legeak ondokoa dio: masadun partikula puntual batek beste masadun partikula baten gainean eragiten duen indarra bi masen biderkadurarekiko...

Click to read more »
Materiaren egoera
Kamis, 2026-06-11 02:05:33

transmititzen duten partikula subatomikoak. Hori plasma batean atomoetako elektroiak askatzearen analogoa da. Egoera hori lortzen da, laburki, partikula-azeleragailuetako...

Click to read more »
Hiri Debekatua
Senin, 2026-08-10 01:06:02

erakargarri turistikorik handienetakoa da. Izena, 紫禁城 Zijin Cheng, hiru partikula independentez osatuta dago. Zik-ek, euskaraz Gorrindola edo Purpura, lehen...

Click to read more »
Endozitosi
Minggu, 2023-01-29 19:51:17

makromolekulak barneratzeko prozesua eta fagozitosia, substantzia solidoak: partikula arrotzak edo zelula hilak barneratzeko prozesua (organismo zelulanitzetan)...

Click to read more »
Lorentzen indarra
Rabu, 2026-06-10 22:49:54

B eremu magnetiko batean v abiadura batez mugitzen ari den q kargako partikula batek hurrengo F indarra pairatzen du. F = q E + q v × B {\displaystyle...

Click to read more »
Peyer-en guruin
Selasa, 2025-11-04 03:01:13

linfozitoz osaturik daude. Plaken epitelioko M zelulak espezializaturik daude partikula arriskutsuak hesteko argitik ehun linfatikora eramaten. Peyer-en plakak...

Click to read more »
Desintegrazio erradioaktibo
Selasa, 2026-06-09 20:10:55

protoiz eta 2 neutroiz osatutako nukleidoari alfa partikula deritzo, eta nukleo batek alfa partikula bat igortzen duen prozesuari alfa desintegrazio deritzo...

Click to read more »
Helio 4
Senin, 2019-12-16 01:08:07

dagoen helio guztiaren %99,99986a osatzen duelarik. Bere nukleoa, alfa partikula bat da, bi protoi eta bi neutroiz osatua dagoena. Alfa desintegrazioa...

Click to read more »
Loam
Senin, 2019-12-23 14:39:24

sedimentario mota da, garau soltez osatua eta buztin, lokatz eta hare partikula kopuru orekatu batez osatua dago. Egitura aldetik, loam-zko lurrak iragazgaitz...

Click to read more »
Elektrizitate
Sabtu, 2026-06-20 12:47:40

izendatzeko termino zehatzagoak erabiltzen dira: Karga elektrikoa: Zenbait partikula subatomikoren ezaugarri bat, haien arteko elkarrekintza elektromagnetikoak...

Click to read more »
Robert B. Laughlin
Selasa, 2022-08-09 23:18:17

H.L. Störmer alemaniarrak eta D.C. Tsui estatubatuarrak aurkitutako partikulazko Hall efektu kuantikoaren sorrerari buruzko ikerketak sakondu zituen,...

Click to read more »
Solido esekiak
Kamis, 2026-06-11 22:34:22

garraiatzen baitira. Zenbat eta txikiagoa izan partikularen tamaina, orduan eta handiagoa izango da partikula-masa unitateko azalera osoa (gramotan), eta...

Click to read more »
Energia
Selasa, 2026-06-09 22:01:13

E=mc² Mekanika klasiko newtondarrean, partikula puntualaren masak konstante dirauela suposatzen da, partikula higitu arren ere. Erlatibitatearen teorian...

Click to read more »
Gauge bosoi
Sabtu, 2022-12-17 06:13:09

elkarreragina euren artean gauge bosoiak elkartrukatuz egiten da, arruntki partikula birtual bezala. Partikulen fisikako eredu estandarrean, hiru gauge bosoi...

Click to read more »
Top (argipena)
Rabu, 2021-06-23 19:35:06

bularraldea soilik estaltzen duen jantzi motza Top edo Tontor quark, funtsezko partikula. Top, Unix sistemarako komandoa. Top manta, imitazio produktuak kalean...

Click to read more »
Tunel-efektua
Jumat, 2023-12-01 02:30:51

uhin-partikula dualtasunari esker, partikularen posizioa uhin-funtzioa erabiliz deskribatu daiteke, eta honela, langara iritsi ondorengo partikularen posizioaren...

Click to read more »
Foraminifero
Sabtu, 2024-11-16 19:37:45

kopepodoen larbak eta algak jaten dituzte. Bakterioak eta bestelako partikula organikoak ere jaten dituzte. Askok modu sinbiontean izaki fotosintetikoak...

Click to read more »
Erreferentzia-sistema ez-inertzial
Selasa, 2026-06-09 22:24:31

puntu guztietan bertako partikula materialen arteko elkarrekintzak baitaude, eta horrek esan nahi du inon ez dagoela partikula askerik. Baina sistema horiek...

Click to read more »
Argi
Selasa, 2026-06-09 13:57:36

partikulen bidez hedatzen da. Partikula horiek eremu elektromagnetikoaren intentsitatea adierazten dute, eta uhin zein partikula gisa azter daitezke. Argiaren...

Click to read more »
Perla
Kamis, 2026-06-11 17:45:10

Perlak soinberaren gorputzean sartzen den zabor ale batetik sortzen dira; partikula txiki bat (animali txikia, hondar pikorra, etab.) soinberaren oskol barnera...

Click to read more »
John Aitken (geofisikaria)
Minggu, 2019-02-24 04:32:43

diseinatutako aparatuarekin egindako esperimentuetako batek atmosferako partikula berrien formazioaren ebidentzia ekarri zuen. Lan hori argitaratu zuen...

Click to read more »
Dione (satelitea)
Kamis, 2023-12-28 04:03:22

metroko garaierakoak. Cassini-Huygens misioak erakutsi du Tetis eta Dione partikula-zorrotadak kanporatzen ari direla espaziorantz, eta horrek adierazten...

Click to read more »
Ibilgu
Minggu, 2026-08-02 03:24:30

da. Hori dela eta, higadura ez da horren handia izaten, baina ibaiak partikula finak garraiatzen ditu. Behe-ibilguan, ibaiaren malda oso txikia da eta...

Click to read more »
Robert Hill
Rabu, 2025-07-02 22:20:22

biokimikaria izan zen. Kloroplastoek (landareei fotosintesia egiten uzten dieten partikula berdeak), argiak kitzikaturik, uretatik oxigenoa sor zezaketela aurkitu...

Click to read more »
Donald William Kerst
Kamis, 2019-08-08 03:30:48

elektroiak oso lastertasun handiz kitzikatzeko balio du, eta lehenengo partikula azeleragailutzat hartu izan da. Donald Kerst fisikako irakaslea izan zen...

Click to read more »
Intraklasto
Senin, 2019-12-16 03:58:38

nahi eta nahi ez karbonatuzkoa edo ebaporitazkoa, arro barneko beste partikula batzuk bezala. Sedimentu Geologia Sedimentologia Petrologia Datuak: Q10953035...

Click to read more »
Geiger-Marsden saiakuntza
Jumat, 2021-05-21 22:56:38

zehar pasatzen ziren desbideraketa gutxirekin. Hala ere, zenbait alfa partikula 90 gradu baino gehiagoko angeluz desbideratzen ziren. Nahiz eta urrezko...

Click to read more »
Loess
Senin, 2024-11-18 01:19:50

geologiko sedimentario eolikoa da. 10 eta 50 mikrometro arteko tamaina duten partikula metaketen lupetz metaketek osatzen dute. Milaka urtean zehar, hauts erauntsiek...

Click to read more »
Quark garaia
Minggu, 2017-12-03 06:27:09

Quark garaia kontzeptuarekin honakoak adieraz daitezke: Quark-aroa, Big Banga eta pikosegundu batera gertatu zen aroa Tontor quark, oinarrizko partikula...

Click to read more »
Wilhelm Eduard Weber
Rabu, 2018-05-23 15:56:12

neurtzeko erabiltzen den unitateak weber izena du. Higitzen ari diren partikula kargatuek eragiten dituzten indarren oinarrizko legea aurkitu zuen 1846an...

Click to read more »
X bosoi
Sabtu, 2022-12-17 06:17:37

Partikulen fisikan, X bosoia W eta Z bosoien pareko funtsezko partikula hipotetikoa da, indar mota berri bati dagokiona, Bateratze Handiaren Teoriak iragarritako...

Click to read more »
Eremu elektriko
Senin, 2026-07-20 20:55:12

eragin hori jasango duen partikula kargatu bat egotea beharrezkoa da, partikula kargatu batek eragindako eremuak beste partikula kargatuarengan indarra...

Click to read more »
Galde-perpaus
Minggu, 2026-02-01 05:34:18

istripua ala ez (da 333 km-an izan istripua)? Galde-perpaus horietan AL partikula ezar daiteke adizkiaren aurrean. Horrelakoetan, perpausak azkenaldera...

Click to read more »
Dispertsio (kimika)
Selasa, 2026-06-09 20:27:35

normalean partikula «primarioen» neurtutako tamaina-banaketa aglomeratuen edo agregatuenarekin alderatuz. Komunikabide likidoetan dauden partikula solidoen...

Click to read more »
Hauts kosmiko
Rabu, 2026-06-10 14:23:52

erori den hautsa da. Hauts partikula kosmiko gehienek molekula batzuen eta 0,1 mm (100 mikrometro) artean neurtzen dute. Partikula handiagoei meteoroideak...

Click to read more »
Álvaro de Rújula
Kamis, 2021-06-24 17:13:14

gainerako partikulen masaren erantzule den Higgs bosoi partikulari buruzko ikerketa, eta Espainian partikula azeleragailu bat ezartzearen bideragarritasunari...

Click to read more »
Materia ilun
Kamis, 2026-08-20 02:56:33

WIMPen artean, axioiak eta partikula supersimetrikoak, neutralinoak barne, dira begikoak. Partikula horiek ez dira partikula-eremu estandarraren familiakoak...

Click to read more »
Fisika nuklear
Rabu, 2019-11-27 15:37:23

nuklearra ez da fisika atomikoarekin nahastu behar. Nukleoak hainbat partikulaz daude osatuta (goian aipatutako funtsezko protoi eta neutroiaz gain)....

Click to read more »
Tevatron
Jumat, 2022-12-02 02:20:53

Tevatron AEBetako Illinois estatuko Batavia hirian dagoen Fermilaben partikula-azeleragailu biribilaren izena da. Protoiak eta antiprotoiak ia TeV baterainoko...

Click to read more »
Masa efektibo
Kamis, 2026-06-11 02:01:48

Egoera solidoaren fisikan, partikula baten masa efektiboa kristal batean duela dirudien masa da, garraiorako eredu semiklasikoaren arabera. Dirudienez...

Click to read more »
Mekanika analitiko
Kamis, 2026-06-11 02:22:09

daiteke lotura holonomoen barnean. Demagun N partikula materialez osatutako sistema mekaniko bat daukagula. Partikula bakoitzak xi, yi eta zi koordenatuak dituen...

Click to read more »
Gilles Personne de Roberval
Sabtu, 2021-02-27 01:39:06

dena garatu zuen, eta geometria eraikuntza berriak egiteko erabili zuen. Partikula txikienen artean ere grabitazio unibertsalaren legea betetzen zela zioen...

Click to read more »
Gas ideal
Rabu, 2026-06-10 03:26:12

perfektua gasen egoera teoriko bat da, non gasa ausaz higitzen diren partikula puntualez osatuta dagoen eta partikulen arteko elkarrekintzak talka elastiko...

Click to read more »
Interferentzia
Rabu, 2026-06-10 16:02:24

mekanika kuantikoan, partikula-sortetan, adibidez, elektroiak erabiltzen direnean agertzen direlako interferentzia-patroiak (uhin-partikula bitasunaren agergarri)...

Click to read more »
Abiadura erlatibista
Rabu, 2024-03-06 05:48:52

erlatibistetan mugitzen diren oinarrizko partikulei partikula erlatibistak esaten zaie. Partikula baten abiadura argiaren abiaduraren ehuneko esanguratsua...

Click to read more »
Eguzki-erradiazio barreiatu
Selasa, 2024-12-03 21:59:35

haizeek gure kontinentera errauts-partikula oso finak eramaten dituztenean suertatzen da). Argia-izpiek atmosferan partikula handiekin topo egiten duenean...

Click to read more »
Blender (softwarea)
Selasa, 2026-06-09 16:32:52

Softbodie, partikula eta fluidoetarako simulazio dinamikoak. Aldagailu metagarriak, sareetan eraldaketa ez-suntsitzailea aplikatzeko. Partikula estatikoen...

Click to read more »
Behea quark
Jumat, 2023-12-01 01:57:18

Behea quarka quarken hirugarren belaunaldiko funtsezko partikula bat da. Funtsezko kargaren −⅓eko karga elektrikoa eta ½ko espina ditu. Hondo quarkak...

Click to read more »
Orionidak
Sabtu, 2026-07-11 18:10:50

Lurrak ohikoa baino dentsitate handiagoa zuten Halley kometatik zetozen partikula laino bat ikusi zuen. Oso antzinako estelena da, zehazki, kometak K.a...

Click to read more »
Antiprotoi
Selasa, 2026-06-09 13:16:44

energia-eztanda batean. Protoiaren berdina den baina -1 karga elektrikoa duen partikula bat existitzea Paul Diracek aurreikusi zuen 1933 Nobel Saria eman zioten...

Click to read more »
Eguzki koroa
Sabtu, 2022-05-28 00:57:47

bitartean). Eguzki koroa, espaziora, eguzkiaren eremu magnetikoak jaurtitako partikula txikiez osatua dago, eguzki haizea eraginez, eta jaurtitze fenomeno bizietan...

Click to read more »
Q izar
Rabu, 2020-11-25 15:14:08

nahastu behar, "Q"k ez bait dio quarkei erreferentziarik egiten, baizik eta partikula kopuru zehatz batik (quantum). Q izarrak, izar masako zulo beltzekin nahasten...

Click to read more »
Heliozoa
Senin, 2013-04-29 23:30:38

mintzarik eta eskeletoa gainalde likatsu batez estalia dago. Hainbat partikula aglutinatu ahal dituzte eskeletoa osatzeko. Lehen sailkapen propioa zuten...

Click to read more »
Antolamendu biologikoa
Rabu, 2020-06-03 18:51:31

mailak hierarkia ekologikoaren baitan sartzen dira. Maila subatomikoa: Partikula subatomikoek osatzen dute. Maila atomikoa: Atomoek osatzen dute. Maila...

Click to read more »
Geiger kontagailu
Rabu, 2025-11-05 23:27:28

geratzen lagun dezake. Tresnari, "kontagailu", bertatik igarotzen den partikula bakoitzak, pultsu berdin bat eragiten duelako deitzen zaio, partikulak...

Click to read more »
Lokaltasun printzipioa
Minggu, 2019-12-15 22:56:57

baino azkarrago bada. Beraz, kausa-efektu erlaziorik ere ez da egongo. Lokaltasun ezak partikula kuantikoen jokaeraren oinarri bat da. Datuak: Q629202...

Click to read more »
Hamiltondar (mekanika kuantikoa)
Rabu, 2025-08-13 22:14:17

hamiltondarrak sistemaren energia osoa adierazten du, hau da, sistemari lotutako partikula guztien energia zinetiko eta potentzialen batura. Hamiltondarrak forma...

Click to read more »
Elementu kimiko sintetiko
Minggu, 2019-12-15 05:47:03

dira, bai erreaktore nuklearretan bai fusio nuklearrak eragiten dituzten partikula-azeleragailuetan. Badaude bi elementu, uranioa eta torioa, isotopo egonkorrik...

Click to read more »
Abiadura
Kamis, 2026-07-23 18:42:57

{v}}.} Partikula geldi dagoela, hauxe da pausaguneko energia: E 0 = m 0 c 2 . {\displaystyle E_{0}=m_{0}c^{2}.} Eta abiaduraz doan partikularen energia...

Click to read more »
Bikote sorrera
Selasa, 2019-12-24 15:09:00

Bikote sorrera bosoi neutro batetik oinarrizko partikula bat eta horri dagokion antipartikula sortzean datza. Adibidez, elektroia eta positroia, muoia...

Click to read more »
Erwin Schrödinger
Selasa, 2026-07-21 04:13:09

ideia horien arabera, partikula orok badu uhin bat berari lotua, eta partikula eta uhin izate bikoitzaren ondorio dira partikula horren ezaugarriak. Schrödinger...

Click to read more »
Mikrita
Senin, 2019-12-16 03:58:34

Mikrita karbonatuzko (CO3⁻²) basa da; partikula oso finez osatua ( 0,04 mm baino txikiagoak). Hain dira txikiak partikulak, ezin ditugula elkarren artean...

Click to read more »
Orbital atomiko
Kamis, 2026-06-11 15:30:25

araberako uhin-funtzio eran deskribatzen dira. Elektroiak ezin direnez partikula solido gisa deskribatu (planeta bat edo sits bat den bezala), analogia...

Click to read more »
Buru-hiltze eta hilezkortasun kuantiko
Kamis, 2025-09-11 15:46:04

Arma partikula azpiatomiko baten errotazioa neurtzeko gai den makina batek kontrolatzen du. Gizonak armaren kakoa sakatzerakoan, honek partikula azpiatomikoaren...

Click to read more »
Hodei (argipena)
Rabu, 2021-06-23 01:28:22

Hodei batez ere honako hau da: Hodei: eguratsean dilindan dagoen ur partikula multzoa. Honekin erlazionatuta, honakoa ere izen daiteke: Hodei ez meteorologikoak...

Click to read more »
Pioneer 11
Jumat, 2021-10-22 01:05:24

Eguzki-sistematik kanporako bere ibilbidea jarraitu zuen, eguzki haizearen partikula energetikoak aztertuz. Pioneer zundek, euren energia, isotopo erradioaktiboko...

Click to read more »
Ernest Walton
Selasa, 2026-08-11 22:30:22

arrakastak -gaur egun Cockcroft-Walton sorgailu deitzen den partikula-azeleragailu mota bat- partikula-azeleragailuetan oinarritutako fisika nuklear esperimentalaren...

Click to read more »
Meategiko hondakin
Kamis, 2026-06-11 02:17:57

da, hau da, minerala partikula finetan ehotzea xede-elementua(k) erauztea errazteko. Konminuzio hori dela eta, hondarrak partikula finen minda batez osatuta...

Click to read more »
Googolplex
Minggu, 2019-12-15 22:44:20

infinituaren arteko ezberdintasuna irudikatzeko. Googol bat unibertsoan dauden partikula elementalen kopurua baino handiagoa da, zeina 1072 eta 1087 artean estimatua...

Click to read more »
Materia ilun hotza
Selasa, 2019-12-24 15:40:53

azkarrean mugitzen zeuden partikulez osatuta (hortik dator "beroa"), partikula beroen mugimenduak gorabeherak "gainditzen" zituen eskala txikietan. Kasu...

Click to read more »
M teoria
Selasa, 2019-12-24 14:58:43

handiagoekin. Honek grabitatearen ahultasuna azalduko luke, grabitoi izeneko partikula izango bailitzateke mintz guztietatik pasa ahal izango litzatekeen bakarra...

Click to read more »
Karga-eramaile
Rabu, 2026-06-10 19:56:33

Fisikan karga-eramailea karga elektrikoa duen eta mugitzeko askea den partikula edo kuasipartikula da. Batez ere karga elektrikoak eroale elektrikoetan...

Click to read more »
Malutapen
Kamis, 2026-06-11 00:43:54

malutapen esaten zaio eransten den substantzia baten eraginez likido bateko partikula esekiak elkarri atxikiz malutak osatzeari. Malutak, gero, jalkiz edo iragaziz...

Click to read more »
Paraselene
Selasa, 2024-12-03 21:59:29

Ilargiaren argia zirru edo zirrostratu erako hodeietako hexagono-formako izotz partikula zapaletan errefraktatzean geratzen da. Paraselenea 22°ko haloarekin batera...

Click to read more »
Unibertsoaren amaiera
Senin, 2020-12-14 14:39:31

betean %50eko probabilitatea du alfa partikula askatzeko. Beraz, ordu bat igaro ostean bi aukera daude: partikula askatu du eta katua hilda dago, edo ez...

Click to read more »
Flotagarritasun
Rabu, 2026-06-10 02:32:46

eraginpean), baldin eta objektua osatzen duten partikula kopurua desplazatutako fluidoaren partikula kopurua baino txikiagoa bada". Flotagarritasuna...

Click to read more »
Neon
Jumat, 2026-08-21 10:10:02

kopuru berdina du, baina protoi kopuru handiagoarekin, hala, nukleoko partikula azpiatomikoek indar gehiagorekin erakartzen dituzte elektroiak, erradioa...

Click to read more »
Gandu
Rabu, 2026-06-10 03:19:23

Gandua fenomeno meteorologiko bat da, atmosferan partikula oso txikiak (hautsa, errautsak, buztina edo esekitako harea) garraiatzen dituena. Hautsa, gatzak...

Click to read more »
Kimika
Rabu, 2026-06-10 20:26:18

neutroi nukleo batez osatutako partikula bat da, elektroi hodei batez inguratua. Atomoa elementu kimikoen oinarrizko partikula da, eta elementu kimikoak euren...

Click to read more »
Irlandako gaelera
Rabu, 2026-06-10 16:16:56

partikulak, Eskoziako gaeleran hain ohikoa, ekialdeko dialektoetako ní partikula ordezkatzen du (aldiz Ipar Irlandako desagertuak dauden dialektoek ní...

Click to read more »
Teoria zinetiko
Kamis, 2026-06-11 23:48:47

tarte handiak dituzten partikulek osatzen dituzte. Molekula deritzen partikula horien bolumena oso txikia da gasak hartzen duen bolumen guztiaren aldean...

Click to read more »
Koloide
Rabu, 2024-03-20 19:56:35

koloidala bi fase dituen sistema da, gehienetan bat likidoa eta bestea partikula solidoz osaturikoa. Disoluzio likidoetan, disolbatzailea da kopuru handiagoan...

Click to read more »
Schrödingerren ekuazioa
Kamis, 2026-06-11 21:43:01

2 {\displaystyle \Delta x\Delta p\geq {\frac {\hbar }{2}}} . Hortaz, partikula batek duen uhin-izaera eta honek daukan interpretazio estatistikoa erlazionatuta...

Click to read more »
2022ko Siberiako baso-suteak
Jumat, 2022-07-29 02:12:11

haur bat barne. Krasnoiarsk hirian, agintariek aurkitu zuten aireko partikula finen kontzentrazioek giza osasunerako arriskutsutzat jotzen diren mailak...

Click to read more »
Boltzmannen entropia-legea
Kamis, 2024-05-23 14:45:37

{\displaystyle N} gai berdinen biderkaduran; partikula bakoitzeko gai bana. Azkenik, batuketa partikula bakarreko 6 dimentsioko fase-espazio baten gainean...

Click to read more »
Difusioz mugatutako agregazio
Kamis, 2023-05-18 18:57:25

ondorioz ausazko ibiltariak diren partikulak askatzen dira. Partikularen batek beste partikula ukituz gero itsatsita gelditzen da. Algoritmo hau Witten eta...

Click to read more »
Erlazio giromagnetiko
Selasa, 2026-06-09 22:19:46

Fisikan erlazio giromagnetikoa da oinarrizko partikula baten edo nukleo baten momentu magnetikoaren eta momentu angeluarraren arteko zatidura. Sinboloa...

Click to read more »
Kolore karga
Senin, 2019-12-16 03:59:27

Fisikan kolore karga quarkek eta gluoiek duten propietate bat da, partikula hauen elkarreragin nuklear indartsuarekin lotuta dagoena kromodinamika kuantikoaren...

Click to read more »
Airearen kalitate indize
Rabu, 2026-08-05 19:59:30

Hauek dira indizean kontuan hartzen diren kutsatzaileak: partikula esekiak (PM10), partikula esekiak (PM2,5), ozono troposferikoa (O3), nitrogeno dioxidoa...

Click to read more »
Deskarga elektroestatiko
Kamis, 2020-03-19 18:22:00

elektroia kargaren agente txikiena da, elektrizitate negatiboaren oinarrizko partikula. Horretaz gain, elektroiek egonkortasun txikia dute atomoetan, eta bere...

Click to read more »
Airearen kutsadura
Selasa, 2026-01-27 00:47:47

berezko ezaugarrien eraldaketa da, gai kimikoek, gai biologikoek edo partikula esekiek sortua. Orokorrean, energia-iturri diren ikatzaren eta petrolioaren...

Click to read more »
Birus
Selasa, 2026-06-09 16:50:03

baten barruan edo zelula bat infektatzeko prozesuan ez badaude, birusak partikula independente edo birioi moduan existitzen dira. Birioi batek honako atalak...

Click to read more »
Elektrolito
Selasa, 2026-06-09 21:31:55

azalpena honakoa zen: disoluzio bat osatzean, gatza partikula kargatuetan disoziatzen da, eta partikula horiei Michael Faradayk (1791-1867) "ioi" izena eman...

Click to read more »
Unibertsoa
Jumat, 2026-06-12 02:06:05

edo partikula-azeleragailuetan egiten direnean. Kargatutako leptoiak beste partikula batzuekin konbina daitezke konposatutako hainbat partikula sortzeko...

Click to read more »
Entzelado (satelitea)
Kamis, 2024-12-12 06:30:49

egiten dute, honek hainbat partikula espaziora irtetea eragiten du, satelitearen inguruan laino bat osatuz. Beste partikula batzuk satelitearen ihes-abiadura...

Click to read more »
Asiar hauts
Selasa, 2026-06-09 14:25:49

abiadura handiko lurzoruko haizeek eta hondar ekaitz bortitzek hauts partikula lehorrez osatutako hodei dentsoak altxarazten dituzte. Hodei hauek ekialderuntz...

Click to read more »
Eremu-teoria kuantiko
Selasa, 2026-06-09 22:15:35

Louis de Brogliek uhin-partikula dualtasunaren hipotesia proposatu zuen, zeinaren arabera partikula mikroskopikoek uhin zein partikula propietateak dituzten...

Click to read more »
Ilargia
Rabu, 2026-06-10 15:44:39

eratuz. Alabaina, hautsezko hodei hau ez dago uneoro partikula berdinez osatuta, izan ere, partikula bakoitzak hamar minutu inguru irauten ditu airean;...

Click to read more »
Leland John Haworth
Selasa, 2019-02-26 15:10:27

doktoretza lortu zuen 1931n. Bertan, irakasle bezala sei urtez aritu zen, eta partikula azeleragailuetan lan egitera itzuli zen 1934an. 1937an Massachusetts Institute...

Click to read more »
Kurio
Minggu, 2019-12-15 05:28:19

transuranido metaliko erradioaktiboa da. Kurioa ekoizteko plutonio-atomoak alfa-partikulekin (helio-ioiekin) bonbardatzen dira. Izena Marie Curietik eta bere senar...

Click to read more »
Ter (argipena)
Kamis, 2026-06-11 23:49:01

Sègre-Ter departamendua osatzeko (1814an bertan behera utzita). Lajesko aireportuaren NAGE kodea. Ter edo ter herbehereko abizen batzuen partikula da....

Click to read more »
Panel fotovoltaiko
Selasa, 2025-10-14 00:00:40

eta % 17 bitarte, gehienez. Silizio polikristalinozkoak: kristalizatutako partikula txikiz osatuak. Haien errendimendua, baldintza errealetan, % 11 eta % 15...

Click to read more »
Zopa
Jumat, 2026-06-12 04:35:17

bereziki... Osagai hauek saldan garbitzaile lana egiten dute, saldaren partikula txiki guztiak bilduz eta hura garbituz. Kontsome edo zopa garbi hau bere...

Click to read more »
Hadron Elektron Ring Anlage
Selasa, 2025-04-01 15:30:33

Hadron-Elektron-Ringanlage, ingelesez: Hadron-Electron Ring Accelerator) partikula-azeleragailua izan zen, protoiak aztertzeko erabiltzen zena eta Hanburgoko...

Click to read more »
Pioi
Sabtu, 2022-12-17 06:19:58

pioia (pi meson grezierazko izenaren laburdura) 1947an aurkitu ziren hiru partikula subatomikoren izena da: π0, π+ eta π−. Pioia mesoirik arinena da. Pioiek...

Click to read more »
Demokrito
Kamis, 2025-04-03 01:57:04

daitezkeela azaldu du. Oinarrizko partikula hauei protoiak, neutroiak eta elektroiak deitzen dizkiegu. Baliteke partikula horiek beste zati txikietan bana...

Click to read more »
Plancken konstantea
Kamis, 2026-06-11 18:40:37

lanengatik. Fisikari askok, printzipio hori oinarri hartuta, argiak onda-partikula dualtasuna zuela ondorioztatu zuten. Fisika atomikoan, Bohrren eredu atomikoak...

Click to read more »
Chlamydia
Senin, 2026-05-04 18:01:07

dute klamidiek, bi zelula mota baitaude: funtsezko gorputz deritzona (partikula infekziosoa) eta gorputz erretikularra (zelula ostalariaren barnean agertzen...

Click to read more »
Mary Walton
Kamis, 2026-06-11 01:50:45

kutsagarriak minimizatzen zituen sistema bat patentatu zuen, isuri horiek partikula kutsatzaileak kea kanporatu aurretik eta, ondoren, estolderiara isurtzen...

Click to read more »
Stanley Mulaik
Kamis, 2026-06-11 22:50:52

Interlinguako partikula gramatikalen arazoarekiko interesera itzuli zen (1961ean jada bazuen interes hori), konturatu baitzen Interlinguako latinezko partikula gramatikalak...

Click to read more »
Elektromagnetismo
Rabu, 2022-12-14 04:37:27

Teoria makroskopiko bat izanik ere (alegia, partikula-kopuru handietara bakarrik aplikagarria, eta partikula horien arteko distantzia handia denean bakarrik)...

Click to read more »
Diodo
Senin, 2026-08-10 23:56:57

dituzte. Efektu hori, batzuetan, partikula-detektagailuek erradiazioa detektatzeko baliatzen dute. Erradiazio-partikula bakar batek, milaka edo milioika...

Click to read more »
Abiadura angeluar
Selasa, 2023-12-12 03:32:29

R} balioko erradiodun zirkunferentzia formako ibilbidea egiten ari den partikula kontsideratuko dugu. Agerikoa denez, abiaduraren modulua konstantea izan...

Click to read more »
Seston
Kamis, 2026-06-11 21:59:43

Seston itsasoko uretan esekita dagoen partikula-multzoa da, bizidunek zein bizigabeek osatzen dutena (dela organismo planktoniko biziak eta hilak, dela...

Click to read more »
EPR paradoxa
Jumat, 2023-12-01 00:22:53

polarizatutako bi fotoiekin. Emaitzek Bellen teorema ez zuten jarraitzen eta beraz partikula kuantikoen ez-lokaltasuna frogatutzat eman zen. EPR paradoxa bat baino...

Click to read more »
Niels Bohr
Kamis, 2025-05-22 23:00:08

partikulak ezaugarri ezberdinak izan ditzake. Adibidez, argiak uhin eta partikula uholde bezala jardun dezake, nahiz eta bi jarduerak elkartezinak diren...

Click to read more »
H II eskualde
Rabu, 2026-06-10 13:59:59

Argi-urte batetik ehunka urtera bitarteko tamaina eta zentimetro kubikoko partikula gutxi batzuetatik milioi batera izan ditzakete. Orion nebulosa, H II eskualdea...

Click to read more »
Homolisi
Rabu, 2026-06-10 15:09:19

homolisia lotura kobalentearen haustura simetrikoa da, karga bereko bi partikula eratzen dituena. Homolisian jatorrizko loturako bi elektroiak sortutako...

Click to read more »
Fisio nuklear
Jumat, 2026-07-10 01:49:03

besteak beste, energia zuzenaren partikula duen atomo fisionagarri baten nukleoaren bonbardaketaren bidez; partikula, eskuarki, neutroi askea da. Neutroi...

Click to read more »
Antihidrogeno
Selasa, 2026-06-09 13:16:04

estandarren azpian eta antioxigenoarekin bat egingo luke lotura sortzeko. Partikula-fisikaren CPT-teoremak iragartzen du antihidrogeno-atomoek hidrogeno erregularrak...

Click to read more »
Hemimeliteno
Rabu, 2026-06-10 14:36:57

beste hidrokarburo batzuekin nahasita abioien erregaietan usatzen da partikula solidoak eratzea ebitatzeko. ↑ (Ingelesez) PubChem. «PubChem» pubchem...

Click to read more »
Diracen ekuazioa
Selasa, 2026-06-09 20:26:18

kuantikoaren hurbilketa bat baino ez da, eta elkarrekintza elektrikoen bidez partikula kargatuen elkarrekintza deskribatzen du. Ekuazioa balidatuta dago hidrogenoaren...

Click to read more »
Materia-uhin
Kamis, 2026-06-11 02:05:22

oinarrizko atal bat dira, bereziki uhin-partikula dualtasunari dagokionez. Era laburrean azalduz, edozein partikulari uhin bat dagokio, eta uhin honi materia-uhin...

Click to read more »
Fabiola Gianotti
Selasa, 2025-02-11 16:28:40

Fabiola Gianotti (Erroma, 1960ko urriaren 29a) partikula fisikari italiarra da. Nazioarteko Hadroi Talkagailu Handian egindako ATLAS esperimentuaren bozeramaile...

Click to read more »
Korronte elektriko
Rabu, 2026-06-10 21:00:23

elektriko edo espazio elektriko baten zehar mugitzen diren partikulak dira, partikula kargatu horiek elektroiak edo ioiak izanik. Korronte elektrikoa, gainazal...

Click to read more »
Materia
Kamis, 2026-06-11 02:05:21

atomismoaren teoria: Demokritok hipotesi hau egin zuen: materia atomo deituriko partikula txiki zatiezinez osaturik dago, hipotesi hau gaurkoaren antzekoa da. Orain...

Click to read more »
ET
Sabtu, 2015-04-04 23:53:15

et edo & moduan latinez eta frantsesez eta esan nahi du. Hebraieraz et partikula akusatibo bat da. Gainera Hebraierazko Bibliako laugarren hitza ere bada...

Click to read more »
Esferoidita
Jumat, 2026-03-27 02:25:47

Esferoidita altzairu batzuetan agertzen den mikroosagaia da. Zementitazko partikula lodiak dituen matrize ferritiko batez osatuta dago. Egitura horretan,...

Click to read more »
Boltzmannen konstantea
Selasa, 2026-06-09 16:41:19

oinarrizko funtzioa betetzen du fisikan, sistema termodinamikoei eta partikula-mekanikari buruzko ulermenean laguntzen du eta. Konstante honen dimentsioa...

Click to read more »
Aso mendia
Jumat, 2026-06-19 02:39:32

mendia. Duela 90.800 urte inguru airera jaurtitako 600 km³ hauts eta partikula txikiek Kyushuren erdia estali zuten material piroklastikoz. Diotenez...

Click to read more »
Paramezio
Selasa, 2019-11-26 19:26:29

handia (makronukleoa) eta nukleo txikia (mikronukleoa). Bakterioez eta partikula organiko txikiez elikatu ohi dira. Zilioek ur korrenteak sortzen dituzte...

Click to read more »
Ur arazte
Rabu, 2021-06-23 19:53:19

ultramoreak bezalako erradiazio elektromagnetikoen erabilera. Uraren arazketak partikula esekien, parasitoen, bakterioen, algen, birusen eta onddoen barne partikulen...

Click to read more »
Ionizazio
Senin, 2023-06-05 01:30:55

Ionizazioa atomo edo molekulak ioi bihurtzeko prozesu fisikoa da. Horretarako, partikula kargatuak (elektroiak edo bestelako ioiak) kendu edo gehitu egiten dira...

Click to read more »
Sumendi-kono
Senin, 2021-09-20 03:46:55

hedatzailea eta gas bolkanikoen arteko elkarrekintzak errauts izeneko partikula txikien kanporaketa sortzen du. Erortzerakoan errauts horrek irinaren...

Click to read more »
Antartika
Selasa, 2026-06-09 13:14:12

partikulen isuria) aztertzeko. Lurraren eremu magnetikoak eguzki haizearen partikula gehienak desbideratzen ditu beste lekuetan, baina partikulak eremu magnetikoaren...

Click to read more »
Maxwellen ekuazioak
Kamis, 2026-06-11 02:13:55

bat batu beharrean gaude, Heavisidek osaturiko lau ekuazio horietara. Partikula kargatu batek eremu elektriko eta magnetiko batengatik jasatzen duen indarra...

Click to read more »
Difrakzio (fisika)
Senin, 2025-06-02 00:02:03

zenbait teknika ezberdin aplikatzeko. Difrakzioaren hiru aplikazio: 1) uhin-partikula dualtasuna frogatzeko esperimentuak, 2) difrakzio ereduen analisia material...

Click to read more »
Preoi izar
Kamis, 2019-11-28 05:13:19

Preoi izar bat, quarkak eta leptoiak osatuko lituzketen partikula subatomiko teoriko batzuk diren preoiz osatutako balizko izar konpaktu bat da. Aurreikusten...

Click to read more »
Isomorfismo (kristalografia)
Sabtu, 2019-12-14 18:22:29

formula kimikoa izatea. 2) Egitura mota bera. 3) kanpoko forma antzekoa. 4) partikula osagarrien tamainen arteko konpatibilitatea (ioien eta atomoen erradioek...

Click to read more »
Apostomatido
Selasa, 2011-12-27 09:17:13

arrosaren itxurakoa dute; hartatik sartzen dituzte gorputzera likidoak eta partikula solido txikiak. Zilioek espiral-itxura dute, eta elkarrengandik oso bereizita...

Click to read more »
Ozar-izar
Sabtu, 2021-01-02 01:50:43

substantzia lurrunkorrezkoa izan daiteke. Arrokazko nukleoaren tamaina hauts-partikula batena edo harkaitz txiki batena izan daiteke. Nukleorik ohikoenak hauts-ale...

Click to read more »
Hawkingen erradiazio
Kamis, 2026-02-26 04:13:18

ondorioetako bat hutsaren gorabehera kuantikoak dira. Hauek hutsetik sortutako partikula-antipartikula bikoteen sorkuntzan oinarritzen dira, garrantzitsua da,...

Click to read more »
Schwarzschilden metrika
Kamis, 2024-12-19 22:18:48

zulo beltzera erortzen den partikulari gertatzen zaiona desberdina izango da: Oso urrun eta geldi dagoen behatzaileak, partikula zulo beltzera hurbildu ahala...

Click to read more »
Eremu iluneko mikroskopio
Selasa, 2026-06-09 22:15:39

batean argitzen direnean gertatzen den bera da, eguzki-izpi batek hauts-partikula horiek jotzen dituenean. Honi Tyndall efektua deritzo. Mikrobiologian...

Click to read more »
Adberbio
Rabu, 2023-09-13 14:47:08

da formaz aldatzen, baina euskaraz halakorik egon daitekeen arren (ere partikula adibidez: *erek, *ereko, *eretik... bezalakoak ez baitaude), zenbait kasutan...

Click to read more »
Elektrodinamika kuantiko
Selasa, 2026-06-09 21:31:46

zuten, printzipioz, edozein konputazio egin ahal izango zela fotoi eta partikula kargatuekin. Hala ere, Felix Blochek Arnold Nordsieckekin eta Victor Weisskopfekin...

Click to read more »
Momentu magnetiko
Kamis, 2026-06-11 12:53:39

non μ {\displaystyle \mu } partikularen masa den eta v partikularen abiadura.  Beraz, korronte bat sortzen duten partikula kargatuen multzoak sortutako...

Click to read more »
Oiaide
Kamis, 2026-04-23 00:00:17

(1534) Oyaide (1800) Oyaide (1975) Oiaide (1996) Oiaide toponimoak bide partikula duela dirudi, Luzaiden kasuan bezala. Hala ere, ez da ezagutzen oi edo...

Click to read more »
Arroka piroklastiko
Sabtu, 2022-06-11 20:50:05

piroklastikoaren arabera. Partikula txikietatik datozenak estratosferaraino igo daitezke eta kraterretik urrundu. Partikula handietatik datozenak berriz...

Click to read more »
Masa unitate
Jumat, 2020-07-03 03:45:36

Nukleoi, atomo eta molekulen masekin erabil daiteke. Apur bat handitxoa da partikula arinentzat baina yokto- da hurrenkera ofizialaren azken aurrizkia. Koefizientea...

Click to read more »
Argiaren abiadura
Selasa, 2026-06-09 13:57:47

bi partikulen egoera kuantikoak lotu daitezke, beraz, partikula baten egoerak beste partikula baten egoera baldintzatzen du (beste modu batean adieraziz...

Click to read more »
Najat A. Saliba
Kamis, 2026-06-11 13:51:16

daitezkeen partikula minbizi eragileen kopurua %2.300 handitzen duela demostratu zuen. Beiruteko eraikin bateko laugarren solairuan neurtu zituen partikula horiek...

Click to read more »
Konfigurazio elektroniko
Selasa, 2022-05-31 17:14:08

partikula elemental batzuk bezala, elektroiek mekanika kuantikoaren legeen arabera jokatzen dute, eta bi motatako portaera erakusten dute: partikula gisakoa...

Click to read more »
Lotze-energia
Rabu, 2026-06-10 22:53:37

kanporatutako partikula baten energia zinetikoa (elektroi batena adibidez) barne bihurketa gainbeheran, edo, neurri batean, igorritako partikula baten edo...

Click to read more »
Guztiaren teoria
Rabu, 2021-06-23 01:07:20

eraikuntza-bloke gisa. Hala ere, ez dago partikula horien elkarrekintzak deskribatuko dituen Lagrange-ren eratorpenik, ezta partikula horiek fermioak direnik demostratzerik...

Click to read more »
Gertaeren muga
Minggu, 2026-07-05 03:32:48

batek zulo beltzarekiko norabide erradialean erortzen ari den masadun partikula bat ikusteko era azaltzako geodesiko hauek erabiltzea komenigarria da...

Click to read more »
Paradoxa
Kamis, 2026-06-11 16:33:37

badu, badaki zein den bestearen inertzia. Posizioa neurtzen badu, beste partikularen posizioa berehala jakin dezake, eta horrek zentzuaren kontra egiten du...

Click to read more »
Maskara (iragazkia)
Senin, 2021-12-20 21:15:06

babes neurria esan nahi du. Hala ere, ez daude diseinatuta erabiltzailea partikula horiek arnastetik babesteko; batzuk harrapa ditzakete, baina ez dira oso...

Click to read more »
Albert Einstein
Kamis, 2026-08-06 18:37:46

bereizita, partikula baten posizio-neurketa zehatzak beste partikularen posizioari buruzko ezagutza berdina lortuko luke. Era berean, partikula baten momentu...

Click to read more »
Orosurgi
Kamis, 2026-06-11 15:35:59

Orosurgi (1996) Orosurgi edo Ururtzurdi toponimoa ezezaguna da, baina "ur" partikula du, erroibarrera bertsioan gehien ikusten dena. Orosa edo Urutza toponimoarekin...

Click to read more »
Andaluzia
Selasa, 2026-06-09 07:54:13

(andaloen lurra). Geroago penintsulara iristean, lurraldeari agian Al- partikula gehitu eta "Al-Andalus" deitu zioten. Andaluzia menditsua da neurri handi...

Click to read more »
Chien-Shiung Wu
Selasa, 2026-06-09 18:32:15

1930am, Wolfgang Paulik partikula neutro baten existentzia postulatu zuen, masarik ez zuena eta eta energia beta partikularekin banatzen zuena (elektroia...

Click to read more »
Mac (patronimikoa)
Kamis, 2026-06-11 00:20:52

Mac, jatorri irlandarreko edo eskoziarreko abizenak adierazten dituen partikula patronimiko gaelikoa da, ingeleszko aldaeretan Mac- edo Mc- aurrizki bezala...

Click to read more »
Zulo beltz
Jumat, 2026-06-12 04:38:53

ziurgabetasun printzipioak balioesten dituen partikula-antipartikula sorkuntzari dagokie. Honetan partikula bat eta bere kontrakoa ezerezetik sortzen dira...

Click to read more »
Erg (basamortua)
Senin, 2021-09-20 03:47:28

haizeak harea altxatu eta harkaitzen aurka talka eginarazten dio, pixkanaka partikula berriak erauziz, urratzea deritzon prozesu batean. Haizeak harea distantzia...

Click to read more »
Fagozito
Rabu, 2026-05-20 17:33:11

guztiek dituzte lisosoma ugari, partikula arrotzen digestio-prozesuetarako entzima hidrolitikoak askatzen dituztenak. Partikula arrotza irensten dutenean,...

Click to read more »
Higadura
Rabu, 2026-06-10 14:54:42

Gainera, disolbatutako gaien garraio-modu nagusia da. Haizea: haizeak partikula solidoak garraiatzen ditu esekipenean, eta horiek benetako liz-paper baten...

Click to read more »
Halo (gertaera meteorologikoa)
Rabu, 2025-06-11 00:57:49

suspentsioan dauden izotz partikulek eragindako efektu optiko bat da. Izotz partikula hauek, argia errefraktatzen dute, ilargia edo eguzkiaren inguruan kolore...

Click to read more »
Mantentze-unitate pneumatiko
Sabtu, 2019-12-14 20:46:51

osatuta daude. Iragazkiak aireak dituen ez-purutasunak (hautsa, herdoila, partikula likidoak) kentzea du helburu instalazioko osagaien bizitza erabilgarria...

Click to read more »
Quarkonio
Kamis, 2026-06-11 19:26:24

pisutsu baten eta bere antiquarkaren arteko egoera lotu bat den. Quarkonioa partikula neutro bat da, hortaz, bere antipartikula bera da. Quark arinek (up, down...

Click to read more »
Zagor
Rabu, 2019-11-27 20:25:22

Legardietatik hartutako agregakinez egiten dira eta bere horretan edo beste partikula batzuekin nahastuta, granulometria egokitzeko, erabiltzen dira. Zagor...

Click to read more »
Elkarrekintza elektromagnetiko
Jumat, 2025-09-05 14:40:39

Elkarrekintza horretan ari diren partikula bitartekariak fotoiak dira. Fotoiak dira mota guztietako erradiazio elektromagnetikoen partikula eramaileak, hala nola:...

Click to read more »
Orosa
Kamis, 2026-06-11 15:35:54

(1366) Orosa (1534) Orosa edo Urutza toponimoa ezezaguna da, baina "ur" partikula du, erroibarrera bertsioan gehien ikusten dena. Orosurgi edo Urutzurdi...

Click to read more »
Zero absolutu
Jumat, 2025-10-17 00:51:47

fenomeno honi, CERNeko LHC partikula azeleragailuan. Hadroi Talkagailu Handiak (LHC) 1,9 K-eko tenperatura lortzen du, partikula azeleratzaile honetan burutzen...

Click to read more »
Nukleosoma
Kamis, 2026-06-11 14:41:54

kromatinan aurkitzen den 70 eta 125 Å tarteko diametro duen esfera itxurako partikula da. Mikroskopio elektronikoaren bidez bakarrik ikus daiteke. Organismo...

Click to read more »
Stokesen legea
Kamis, 2019-11-28 01:20:18

Stokesen legea baliogarria da abiadura txikietan mugitzen ari diren partikula esferiko txikien mugimenduan. Stokesen legea honela deskriba daiteke:...

Click to read more »
Petrolio
Kamis, 2026-06-11 17:52:33

dituzte, batez ere, petrolioarekin lotutakoak: petrolioa erretzen denean, partikula kutsagarriak atmosferara isuri, eta itsas isuriak gertatzen dira. Horien...

Click to read more »
Juno (espazio zunda)
Sabtu, 2025-05-24 16:29:04

Banaketaren esperimentua (Jovian Infrared Auroral Mapper) Jupiterreko Partikula Energetikoen Detektagailu Tresna (JEDI) Espektrografo Ultramorea (UVS)...

Click to read more »
Heterolisi
Rabu, 2026-06-10 14:50:12

heterolisia lotura kobalentearen haustura asimetrikoa da, karga desberdineko bi partikula eratzen dituena: anioia eta katioia. Heterolisian jatorrizko loturako...

Click to read more »
Zizare
Jumat, 2026-06-12 04:33:18

Zizareen elikatzeko beste modu bat, uretatik datozen partikula txiki batzuk iragaziz elikatzea da. Partikula txiki hauek harrapatzeko, garroak edo zilioak dituzte...

Click to read more »
Jennifer Doudna
Senin, 2026-01-26 16:18:07

konplexuen egiturazko azterketak egitera bultzatu zuten seinalea ezagutzeko partikula gisa. Bere laborategia orain RNA inplikatzen duten prozesu biologikoen...

Click to read more »
Errodadura
Selasa, 2026-06-09 22:28:49

gainerako puntuek une horretan izango dute aldiuneko biraketa-ardatzaren eta partikula ardatzarekin elkartzen duen lerroaren perpendikularra den abiadura, aipaturiko...

Click to read more »
Exzitoi
Selasa, 2026-06-09 23:22:15

da; hau da, orokorrean ezin dugu exzitoia partikula bakar baten kitzikapenarekin lotu, bakarkako partikula askoren kitzikapenen gainezarmenaren ondorio...

Click to read more »
Fisika teoriko
Rabu, 2026-06-10 02:28:02

ez den arte, ezin da ziur egon teoria edo eredu baten baliozkotasuna. Partikula-azeleragailuetan, adibidez, partikulen fisikaren ereduak aurreikusitako...

Click to read more »
Agregakin
Rabu, 2019-11-27 20:25:44

Agregakina edo agregatua harrobitik ateratako partikula iraunkor birrinduen nahastearen bidez lortutako granulometria jarraituko material pikortatuari...

Click to read more »
Espiro konposatu
Kamis, 2025-11-20 01:32:20

dauden atomoari espiro atomo deritzo. Konposatu hauek izendatzeko espiro partikula txertatzen da, ondoren parentesi karratuak ipintzen dira –[]–, horien...

Click to read more »
Dubna
Rabu, 2026-02-25 06:02:52

transuranidoen sintesia eta erradiobiologia landuz. Hainbat oinarrizko partikula han aurkitu edota ikertu izan dira, ununoktioa, esate baterako. 105. elementuaren...

Click to read more »
Herbig Haro objektua
Kamis, 2025-01-02 18:46:44

milaka edo hamarnaka milaka partikulekin, H II guneetan eta nebulosa planetarioetan ohikoa den zentimetro kubikoko 1000 partikula baino gutxiagoko dentsitatearekin...

Click to read more »
Lurzoruaren mekanika
Kamis, 2026-06-11 00:10:54

zaio. Laburbilduz, munduko lur guztiak harrietatik datozen partikula txikiagoak dira. Partikula handiagoei legar deitzen zaie. Legarrak zati txikiagotan...

Click to read more »
Sommerfelden eredu atomikoa
Rabu, 2021-06-23 19:03:40

denean partikula ezkerretik eskubira higiko da eta momentua negatiboa denean alderantziz. Kutxan zehar potentziala konstantea denez, partikularen abiadura...

Click to read more »
Big Bang
Selasa, 2026-06-09 16:17:13

segundo zituenean egoera ez zen jada hain espekulatiboa, partikula horien energia gaur egungo partikula-azeleragailuekin lor baitaitezke. 10−6 segundora quark...

Click to read more »
Unhexoktio
Jumat, 2025-03-21 23:28:36

da lortu elementu hau sintetizatzea, baina etorkizuneko esperimentuek, partikula-azeleragailuen bidez, haren existentzia eta ezaugarriak berrets ditzakete...

Click to read more »
Energia-momentu tentsore
Minggu, 2022-06-12 00:27:58

elkarrekintzarik gabeko partikula sorta baten baliokidea den fluido bat  (hautsa). Gertaera baten eta toki zehatz batetik pasatzen den partikularen abiadurak u μ...

Click to read more »
Su
Selasa, 2025-06-24 03:51:45

janaria egiteko, sasiak garbitzeko... Beroa eta argia igortzen dituzten partikula eta molekula erregaien multzoari «sua» deritzogu.Hori oxidazio azeleratuko...

Click to read more »
Kimikaren historia
Rabu, 2026-06-10 20:26:31

bitartez azaldu zuen bere teoria: Materia atomo deituriko partikula oso txikiz osaturik dago. Partikula hauek zatiezinak eta suntsiezinak dira. Elementu bereko...

Click to read more »
Erradiazio termiko
Rabu, 2023-03-29 15:46:30

Energia honen garraiatzaileak uhin elektromagnetikoak dira, uhin hauek partikula kargatuen bibrazioaren eraginez gertatzen dira. Erradiatzen duen gorputzean...

Click to read more »
Saturnoren eraztunak
Kamis, 2026-06-11 21:36:49

erradiala Saturnotik orekatzen diren bi indar daudelako. Grabitateak partikula barnerantz tiratzen du: indar zentrifugoak, berriz, kanporantz. Indar...

Click to read more »
Zizare zulo
Kamis, 2026-04-09 23:15:34

duenaren arabera, partikula birtual energetikoek zizare zuloak sortzen dituzte, Planck luzeraren neurrikoak. Hain txikiak izanik, partikula subatomikoek ere...

Click to read more »
Zelula mintz
Jumat, 2026-06-12 04:19:42

eta neuronetako transmisio sinaptikoan. Tamaina handiko molekulek eta partikula solidoek ezin dute mintza zeharkatu eta orduan mintza inbajinatu egiten...

Click to read more »
Supereroankortasun
Jumat, 2025-10-17 00:54:53

detaile txikienak ere ikus daitezke, arrisku biologikoa minimizatuz. Partikula azeleragailuetan, nola ez, elektroimanen erabilera zilegi da, eta elektroiman...

Click to read more »
Kristal-egitura
Kamis, 2023-05-11 15:42:34

Unitate-gelaxka, kristal osoa sortzen duen patroi errepikakorra da eta materialaren partikula ttalde txikienak osatzen du. Unitate-gelaxkak sare kritsalinoaren egituraren...

Click to read more »
Nahaste (kimika)
Senin, 2022-05-30 18:09:31

Esekidura nahaste mota bat da, likido batean denbora batez esekita dauden partikula finak dituena, eta gero jalkitzen direnak. Hasierako fasean edukiontziak...

Click to read more »
Pambikalbae
Selasa, 2020-09-15 22:00:42

dira Pambikalbae aleak. Lurperatuak izan aurretik bere ganbaretan harea partikula ugari zegoen eta honek hiru dimentsiotan kontserbatzea ekarri zuen. Pambikalbae-k...

Click to read more »
Fosforita
Jumat, 2025-04-18 16:32:35

da, hau da, sedimentu fosfatatuak ez direnean aldatzen. Kondentsatua: partikula fosfatatuak, laminak eta oheak kontzentratu direnean. Erauzketa- eta...

Click to read more »
Beste (gramatika)
Senin, 2019-11-25 04:06:55

Artikulu hau euskarazko partikula gramatikal bati buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Beste (argipena)». Beste edo Bertze (Nafarroan eta Lapurdin...

Click to read more »
Erradiazio elektromagnetiko
Senin, 2026-07-20 12:26:14

elektromagnetikoak bi izaera ezberdin aurkezten ditu: uhin izaera edo partikula izaera (ikus bedi uhin-partikula dualtasuna). Bi izaera ezberdin hauek ez dira inoiz batera...

Click to read more »
Peta Zetas
Kamis, 2026-06-11 17:49:13

egotea da, karameluan harrapatuta dagoena. Gozokia ahoan sartzen denean, partikula horiek askatzen ditu listuarekin kontaktuan jartzean, eta soinua eta leherketa-...

Click to read more »
Avogadroren legea
Kamis, 2019-12-05 01:33:04

eta tenperatura berean neurtu diren bolumen berdineko gas desberdinek, partikula kopuru bera dute. 1814an aldaketa txiki bat egin zion, eta esaldia honela...

Click to read more »
Fintze
Selasa, 2025-06-24 01:09:04

kristalaren egitura erregularrak nahi den materiala errazteko eta beste partikula mota batzuk baztertzeko joera du. Erreakzio kimikoak ere erabiltzen dira...

Click to read more »
Itsasaldiaren indar
Rabu, 2026-06-10 16:50:17

batean zehar higitzen den partikula batek hurbilketa honen ondorioz jasango lukeen indarra aurreko aldaketa erritmoa partikularen masarekin biderkatuz lortzen...

Click to read more »
Birologia
Selasa, 2026-06-09 16:25:24

zuen. Galdera zen ea "jariagai bizidun" bat ala oraindik zehaztu gabeko partikula bat zen. 1903an lehenbiziko aldiz birus bidezko transdukzioak minbizia...

Click to read more »
Konplexu immune
Rabu, 2026-06-10 20:53:50

zelula edo birus, bakterio edo partikula baten gainazalean dagoenean gertatzen da aglutinazioa. Antigorputzek partikula horiek neutralizatzen dituzte eta...

Click to read more »
Enrico Fermi
Selasa, 2026-06-09 22:04:25

zuen era horretako neutroiak errazago xurgatzen zituela nukleo atomikoak partikula azeleratuak baino. Espektroen egitura finaren teoria eta izpi kosmikoen...

Click to read more »
Sortze eta deuseztatze eragileak
Selasa, 2019-12-24 16:36:39

 mekanika kuantikoan, eta batez ere oszilatzaile harmoniko kuantikoaren eta partikula ugariko sistemen azterpenean aplikazio zabala duten eragile matematikoak...

Click to read more »
Sedimentologia
Kamis, 2026-06-11 21:49:35

jatorri eskualdearen konposizio mineralogikoari buruz hitz egiten digute. Partikula hauek ikertzeko orduan, gehien nabarmentzen den propietatea sedimentuen...

Click to read more »
Tlingitera
Jumat, 2026-06-12 00:21:22

tsu — "berriz", "oraindik", "batzuk gehiago" Alderatu tsu partikula mugikorra tsú partikula postfrasalarekin. Onargarriak dira bai káaxwei tsu eetéenaxh...

Click to read more »
Parelio
Selasa, 2024-12-03 21:59:34

koloretsuak ere batzuetan. Gertatu ohi da eguzkiaren argiaren bidean izotz partikula ugari tartekatzen direnean zirro erako hodeietan. Haloen oso antzekoak...

Click to read more »
Habitat
Rabu, 2021-01-13 17:30:20

mailaren arabera. Eltxoaren larbak, esate baterako, uretan bizi dira, eta partikula organiko txikiak jaten dituzte; eltxo helduak, aldiz, airean bizi dira...

Click to read more »
Material konposatu
Jumat, 2020-03-13 02:56:39

daitezke: Partikulekin indartutako material konposatuak Era diskretu eta uniformean sakabanatutako material gogor eta hauskor baten partikulaz osatuak daude...

Click to read more »
Filosilikato
Sabtu, 2024-03-02 18:07:31

bi filosilikato mota bereiz daitezke: buztinak, partikula finez osatuak, eta kristalak, partikula larriez osatuak. Ugariak dira: arroka igneo, sedimentario...

Click to read more »
Kolibri
Rabu, 2026-06-10 20:42:23

handiko bideo-kamerak erabiliz. Kolibrien bi ikerketan, haize-tunel batean partikula-irudien abiadurako teknikak erabili zituzten, hegaztiaren isuri eta isurketan...

Click to read more »
Prefix: a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Portal di Ensiklopedia Dunia

Kembali kehalaman sebelumnya