12 de zugno

El 12 de zugno el ze el 163° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 164° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 202 dì.

• 1099 – I comandanti crozai i vìzita el Monte dei Ołivi, andove che i cata un eremita, che el i invita a portar l'asalto in Jeruzałeme
• 1381 – Revolta dei contadini, Inghiltera: i rebełi i riva a Blackheath
• 1418 – Guera siviłe intrà Armagnaghi e Borgognoni: a Parize ła s-ciopa na sorlevasion che ła devegnarà colpévoła de ła morte de sirca 1.600 Armagnaghi, intrà i cuałi Bernardo VII d'Armagnac.
• 1429 – I fransezi guidai da Joana d'Arco i concuista ła sità de Jargeau e i catura el comandante ingleze De la Pole.
• 1442 – Alfonso V d'Aragona el vien incoronà re de Nàpułi
• 1523 – Inprezonà Jancko Douwama, lìder dei rebełi indipendentisti de ła Frìzia
• 1560 – Inte ła bataja de Okehazama, Oda Nobunaga el dèzema Imagawa Yoshimoto
• 1653 – Bataja del Gabard (durada fin al 13 de zugno), inte el ndar de ła Prima guera anglo-ołandeze
• 1665 – L'Inghiltera ła mete un goerno munisipałe a New York
• 1672 – Inte l'anbito de ła Guera d'Ołanda, l'ezèrsito franseze de Luizi XIV invade łe Province Unie
• 1758 – Inìsia l'ataco de James Wolfe a Louisbourg (Nova Scòsia)
• 1798 – Malta: acordo de rendimento firmà drento de ła nave franseze Orient intrà Napołeon e l'Órdene dei Cavałieri de San Joani, el cuało domìnio inte l'ìzoła el finise dopo 268 ani.
• 1817 – Papa Pio VII el pùblega ła létara ensìclega "Vineam Quam Plantavit", so łe nove sedi episcopałi in Fransa
• 1838 – El vien organizà el Teritòrio del Iowa
• 1839 – Cofà che ła vołe ła lejenda, Abner Doubleday inventa el zugo del baseball, de-tuta-via, łe ze emerzeste prove che łe dize che el vegneva zugà za prima del 1800
• 1849 – La màscara antigas ła vien brevetada da L.P. Haslett
• 1859
  • Co ła retirada de łe trupe austrìaghe e ła partensa del Ligà pontiso, a Bołogna el finise el Stato de ła Ceza
  • Inte l'indoman del scanpamento del duca, finise el goerno estense inte i teritori de Mòdena e Rejo Emìlia
• 1864 – Guera de secesion americana: bataja de Cold Harbor: El zenerałe Ulysses S. Grant el cava łe so trupe da łe pozision de Cold Harbor (Virginia) e el marsa verso sud
• 1897 – Karl Elsener el breveta el Colteło de l'ufisałe. L'ojeto el devegnerà conosesto cofà coltełin svìsaro
• 1898 – El zenerałe Emilio Aguinaldo el declara l'indipendensa de łe Fiłipine da ła Spagna
• 1900 – El Reichstag el aprova na seconda leje che ła permete l'espansionamento de ła Marina todesca
• 1901 – Cuba el aceta de devegner un protetorà statuniense acetando el I Emendamento
• 1918 – Prima guera mondiałe: primo bonbardamento aèreo da parte de un'unità americana inte el Fronte osidentałe, in Fransa
• 1926 – El Braziłe el va fora da ła Società de łe Nasion par protesta contro el projeto de amétar ła Zermània
• 1931 – Al Capone e 68 dei so acòłiti i vien incrimenai par viołasion de łe leje sul proibisionismo
• 1935 – La Guera del Chaco ła finise co na trègua. Bołìvia e Paraguay i conbatia dal 1932
• 1937 – L'Union Soviètega de Iosif Stalin ła zustìsia oto comandanti de l'Armada Rosa
• 1940 – Seconda guera mondiałe: 54.000 soldai inglezi e fransezi i se rende al maresiało de canpo Erwin Rommel, a Saint-Valery-en-Caux
  • – La Thaiłandia firma co ła Fransa un pato de no agresion
• 1941 – Se ga a Londra ła Confarensa Inter-liada inte ła cuała i vien zetae łe baze par ła fondasion de łe Nasion Unie
• 1942 – Ana Frank ła riseve un diàrio cofà regało par el so tre-dèzemo conplian
• 1944 – El leader comunista cineoe Mao Zedong el anunsa che el pozarà el cao del Kuomintang, Chiang Kai-shek, inte ła guera contra de l'Inpero japoneze
• 1957 – Maurice Bourgès-Maunoury el devien primo ministro de Fransa
• 1963 – Stati Unii d'Amèrica El lìder del deriti siviłi Medgar Evers el vien copà davanti de ła so caza
• 1964 – El Sudafrica el condana Nelson Mandela a l'ergàstoło
• 1965- El zenerałe vietnamita Nguyễn Cao Kỳ el vien ełezesto da un grupo de alti ufisałi primo ministro del Vietnam del Sud dopo łe dimision de Phan Huy Cuat
• 1967
  • A Miłan i vien mandai via belché 1.392 "barboni" e el so canpamento abuzivo el vien dezinfestà e desfà.
  • La sonda Venera 4 ła vien lansada e ła devien ła prima sonda spasiałe a entrar inte l'atmosfera de un altro pianeta e a restituir dei dati.
  • Le leje statałi che łe vieta i maridauri smisiai, łe vien declarae incostitusionałi da ła Corte Suprema dei Stati Unii
• 1971 – I Emirai Arabi Unii i aderise a ła Liga araba.
• 1975 – El primo ministro indian Indira Gandhi ła vien catada colpévoła de broji ełetorałi inte łe ełesion del 1971
• 1981 – Inte el paeze african del Zibuti el candidà ùgnoło, Hassan Gouled Aptidon, el vinse łe elesion presidensiałi.
• 1982
  • 750.000 persone łe manifesta contro łe arme nucleari, inte el Central Park de New York. Jackson Browne, James Taylor, Bruce Springsteen, e Linda Ronstadt i ghe zera.
  • Inte ła Guera de łe Falkland inportante vitòria britànega inte ła bataja de Mount Longdon
• 1984 – Convertio in leje dal goerno Craxi I el decreto de febraro che el abolise 4 ponti de ła scała mòbiłe
• 1987
  • El presidente statuniense Ronald Reagan el sfida publegamente Michail Gorbačëv a intarar el Muro de Berlin.
  • L'ex inperatore del Sentràfrica, Jean-Bedel Bokassa, el vien condanà a morte par crimeni cometesti inte el ndar dei 13 ani del so regno
• 1990 – El parlamento de ła Federasion Rusa el declara formalmente ła so sovranità
• 1991
  • I rusi i ełeze Boris Yeltsin cofà presidente de ła Federasion Rusa
  • A Toronto, Ontario, vien verti i cołòcui del NAFTA
• 1992 – In na létara al Senato statuniense, el presidente ruso Boris Yeltsin el declara che inte i primi ani sincuanta l'Union Soviètega ła gaveva abatesto nove aèrei americani e trategnesto 12 soravivesti
• 1996 – A Filadelfia, un grupo de zùdeghi federali i bloca ła leje contro l'indecensa su internet. I zùdeghi i sostien che el Communications Decency Act del 1996 el viołaria i deriti a ła libartà de parola dei adulti.
• 1998 – La Conpac Computer ła paga 9 miliardi de dołari par ła cronpa de ła Digital Equipment Corporation, inte ła pì granda acuizision del setore high-tech
• 1999 – La forsa de mantegnimento de ła paze de łe Nasion Unie (KFOR), guidà da ła NATO, ła entra inte ła provincia del Kosovo inte ła Repùblega Federale de Jugoslàvia
• 2010 – Sità del Mèsego, bande de narcotrafeganti i pròvoca scontri fazendo 77 morti.
• 2016 – Na straje inte un locale gay de Orlando, revendegada da l'ISIS, ła fa 50 morti e 53 ferii.
• 2018 – El presidente statuniense Donald Trump e el lìder nordcorean Kim Jong-un i se cata a Singapore par laorare a na conpleta denuclearizasion de ła Corea del Nord.

• 1929:
  • Ana Frank (†1945)
• 1963:
  • Diana Est

• Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so 12 de giugno
• Scholia el detien schemi gràfeghi so 12 de zugno