20 de majo

El 20 de majo el ze el 140° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 141° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 225 dì.

• 325 – Primo Concìlio de Nicea: primo "Concìlio ecumènego" del cristianèzemo
• 526 – Un teramoto el copa pì de 300.000 persone in Sìria e Antiòchia
• 685 – Inte ła bataja de Dunnichen i Piti i sconfize l'ezèrsito dei northumbriani de re Ecgfrith
• 1293 – Re Sancho IV de Casteja crea l'Universidad Conplutense de Madrid
• 1303 – El vien firmà el Tratà de Parize del 1303 par métar fin a ła guera intrà Regno de Fransa e Regno d'Inghiltera
• 1427 – Guera intrà Repùblega de Venèsia e Ducà de Miłan, i miłanezi i vien sconfizesti a Brescello
• 1497 – Joani Caboto el parte da Bristol inte ła so nave, el Mathew, in serca de na rota verso ovest (altri documenti i ne dà sto avegnimento el 2 de majo)
• 1498 – L'esploratore portoghezo Vasco da Gama ariva a Kozhikode (prima Calicut), in India
• 1503 – El doze Agostin Barbarigo el firma ła paze col sultan sol finir de ła Seconda guera turco-venesiana
• 1570 – Abraham Ortelius pùblega el primo moderno atlante
• 1690 – L'Inghiltera l'aprova l'Ato de Gràsia, perdonando i seguiduri de Jàcomo II
• 1795 – A Parize l'ùltema sorlevasion montagnarda dita del 1 pratiłe: ła segna ła definitiva cadesta del ‘Partio jacobin'.
• 1845 – Le nave HMS Erebus e HMS Terror co 134 omani guidai da John Franklin, dal Tamize ła taca na dezastrada spedision a ła reserca del Pasajo a nord-ovest
• 1861
  • La Carołina del Nord ła secede dai Stati Unii d'Amèrica e ła entra inte i Stati Confederai d'Amèrica.
  • Guera de secesion americana: el Kentucky proclama ła so neutrałità, che ła durarà finmente el 3 de setenbre, co łe forse confederae łe entra inte el Stato
• 1862 – El presidente dei Stati Unii Abraham Lincoln firma ła conversion in leje de l'Homestead Act
• 1864 – Guera de secesion americana: bataja de Bermuda Hundred, in Virginia, 3.000 confederai e 1.200 unionisti i vien copai in sta bataja, vinta da l'Union
• 1874 – Levi Strauss e Jacob Davis i reseve el breveto statunitense par i blue jeans co i reveti in rame
• 1875 – Firma, da parte dei raprezentanti de 17 nasion, de ła Convension del Metro co lo fin de garantire mezurasion uniformae in tuto el mondo.
• 1882 – Trìplega liansa intrà Zermània, Austria-Ungaria e Itàlia
• 1891 – Istòrego del cinema: Prima ezibision pùblega del kinetoscopio, protòtipo de Thomas Alva Edison (mostrà inte el laboratòrio de Edison par un congreso de ła Nasestional Federation of Women's Clubs)
• 1902 – Cuba ła ciapa l'indipendensa dai Stati Unii.
• 1920 – Montréal (Cuebec): ła stasion XWA ła trasmete ła prima programasion radiofònega regołare del Nord Amèrica
• 1927
  • Tratà de Geda: l'Arabia Saudia devien indipendente dal Regno Unio.
  • A łe 7:52 de ła matina, Charles Lindbergh el decoła dal Roosevelt Field de Long Island (New York) par ła prima trasvołada atlàntega sensa scało (el riverà a Le Bourget, Parize, a łe 22:22 del 21 de majo), dopo 33 ore e 30 minuti de voło
• 1940 – Ołocàusto: i primi prezonieri i rivs inte el novo Canpo de consentramento de Auschwitz
• 1941 – Seconda guera mondiałe: bataja de Creta, łe trupe todesche łe invade Creta
• 1945 – Finise ła Revolta zeorzana de Texel
• 1949 – Inte i USA ła vien fondada l'AFSA (droman NSA)
• 1954 – Chiang Kai-shek el vien re-ełezesto presidente de ła Repùblega Cinese de Taiwan
• 1961 – Papa Joani XXIII pùblega ła ensìclega "Mater et Magistra" so ła cristianità e el progreso sociałe
• 1965 – Un Boeing 720-B pakistan el casca a l'aterajo a l'Aeroporto del Càiro, Ezito: 121 morti
• 1989 – L'ezèrsito sudafrican scumìsia łe òparasion de retiro da ła Namìbia sevendo i acordi par l'indipendensa del paeze.
• 1990 – In Romania se ga łe prime ełesion presidensiałi e parlamentari post-comuniste
• 2002 – Recuperada l'indipendensa de Timor Est
• 2004 – Israełe/Rafah: durante l'Oparasion arcobałen, inisiada el 15 de majo e tanto crìtegada da l'ONU, l'ezèrsito israelian el copa Khalid Abu Anza, el cao de zona de Hamas
• 2006 – Conpletada in Cina ła costrusion de ła Diga de łe Trè Gołe, ła pì granda òpara idràuega del pianeta
• 2010 – L'istitusion privada "J. Craig Venture Institute" de Craig Venter el ga anuncià de ver creà ła prima sèłuła sintètega bona e vìvar e de reproduzerse.
• 2012 – Se ga ła Eclise sołare del 20 de majo del 2012

• 1943:
  • Al Bano, cantante italian

• Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so 20 de majo
• Scholia el detien schemi gràfeghi so 20 de majo