12 de majo

El 12 de majo el ze el 132° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 133° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 233 dì.

• 113 – Inaugurasion de ła Cołona Traiana a Roma
• 1191 – Ricardo I d'Inghiltera el spoza Berengaria de Navara
• 1328 – L'Antipapa Niccolò V el vien consacrà inte ła Bazéłega de San Piero a Roma, dal véscovo de Venèsia
• 1497 – Papa Alessandro VI el scomùnega Girolamo Savonarola
• 1588 – Enrico III de Fransa el dasa Parize, dopo che Enrico de Guisa el entra inte ła sità
• 1689 – Guera de re Gulielmo: Gulielmo III d'Inghiltera el se unise a ła Liga de Augusta e el scumìsia na guera contro ła Fransa
• 1780 – Guera d'indipendensa ameregana: Charleston el vien caturà da łe forse britàneghe
• 1797 – El Major Consejo de Venèsia el àbdega e ła sità ła vien consegnada a Napoleon Bonaparte. L'ùltemo doze Ludovico Manin el ze costrinzesto a àbdegar
• 1820 – Ła nase a Firense Florence Nightingale infermiera, epidemiòłoga britànega, fondatora de l'infermierìstega moderna o nursing
• 1864 – Guera de secesion americana: bataja de Spotsylvania Court House: "El canton insanguenà" – i more pì de miłe soldai confederai e de l'union
• 1865 – Guera de secesion americana: bataja de Palmito Ranch – Inte el profondo Texas, pì de un meze dopo de ła rendesta del zenerale confederà Robert Edward Lee, l'ùltema bataja de ła guera ła finise co na vitòria de l'Union
• 1870 – El Manitoba el devien na provincia del Cànada
• 1873 – Oscar II de Svèsia-Norveja el vien incoronà re de Svèsia
• 1881 – In Nordàfrica, ła Tunizia ła devien un protetorà fransezo
• 1917 – Prima a l'Òpara reałe de Budapest del bałeto "El prìnsipe de legno" de Béla Bartok
• 1932 – Dieze stimane dopo el so rapimento, el fioło neonasesto de Charles Lindbergh el vien catà morto a Hopewell (New Jersey), a solché poche mìlia da ła caza de Lindbergh
• 1937 – Incoronasion de re Zorzi VI del Regno Unio inte l'Abasia de Westminster
• 1942 – Seconda guera mondiałe: seconda bataja de Char'kov – Inte l'Ucraina orientałe, l'Armada Rosa ła taca ła so prima granda ofensiva de ła guera. Durante ła bataja i sovièteghi i se ritogarà ła sità de Char'kov a l'ezèrsito todesco
• 1944 – Se conclude l'ofensiva stratèzega del Dnepr-Carpazi co na granda vitòria par l'Armada Rosa
• 1948 – Luigi Einaudi el fa el zuramento cofà secondo presidente de ła Repùblega Italiana; el vegneva ełezesto el dì presedente co 518 voti su 872
• 1957 – Insidente inte ła Mille Miglia che el copa el piłota Alfonso di Portago, el copiłota Edmund Nelson e 10 spetatori
• 1958 – El vien firmà un acordo intrà USA e Cànada ciamà North American Aerospace Defense Command (NORAD)
• 1967 – A ła Cueen Elizabeth Hall, Inghiltera, i Pink Floyd i prezenta el primo conserto rock cuadrifònego
• 1974 – Itàlia: inte el referendum par l'abrogasion de ła leje sol divòrsio i vinse i NO col 59,3%: ła Leje Fortuna-Baslini ła resta in vigore
• 1975 – Insidente de ła Mayaguez: ła marina canbozana ła catura el mercantile statunitense SS Mayaguez in àcue internasionałi
• 1994 – Russ Hamilton el devien el novo canpion del mondo de poker^[1] gavendo vinsesto l'avegnimento prinsipale de łe World Series of Poker: ła vitòria ła varà 1.000.000 de dòłari, e a na cuantità de arzento paro al so pezar.
• 1995 – Cardano al Campo: a l'età de 47 ani ła more par aresto càrdio-sircołatòrio ła cantante italiana Mia Martini.
• 1999 – David Steel el devien el primo presidente del moderno parlamento scosezo
• 2000 – La Tate Modern Gallery ła verze a Londra
• 2002 – L'ex presidente statunitense Jimmy Carter el riva a Cuba, par na vizita de sincue dì a Fidel Castro, divegnendo el primo presidente dei Stati Unii d'Amèrica, in servìsio o no, a vizitare l'ìzoła, da ła Rivolusion castrista del 1959
• 2008 – Un teramoto de grado 7.8 de ła scała Richter el devasta ła Cina.
• 2016 – Braziłe: ła presidente Dilma Rousseff ła vien sospendesta da łe funsion de goerno par inpeachment.^[2]
• 2017 – Un ataco Ramsonware el ciapa milioni de computer inte el mondo: i pì colpii i ze i sistemi informàteghi de ła sanità ingleza e ła società telefònega spagnoła.

• 1866:
  • San Leopoldo Mandić, prete e Santo croato-vèneto.

• 1995:
  • Mia Martini, cantante italiana (n. 1947)

Internasionali:

• Dì internasionale de l'infermiere, in memòria de ła nàsita de Florence Nightingale
• Dì mondiałe de ła fibromialzia
• Dì mondiałe de ła Sìndrome da fadiga crònega

Cristianèzemo:

• Santi Nereo e Achiłeo, màrtiri
• San Pancràsio, màrtire
• San Cirillo e sei conpagni, màrtiri in Mesia
• San Domènego de ła Calzada, sacerdote
• Sant'Efrem de Jeruzałeme, véscovo
• Sant'Epifanio de Salamina, véscovo
• San Filippo de Agira, sacerdote, ezorcista
• San Germano I, patriarca de Costantinòpułi
• San Modoaldo, véscovo
• Santa Rictrude de Marchiennes, badesa
• Beato Ejëll Deda, sacerdote e màrtire
• Beada Giovana de Portogallo, domenegana
• Beato Giovani de Segalars, mersedaro
• Beada Imelda Lanbertini, spoza, badesa

Ebraismo:

• Lag Ba'omer

1. ↑ El tìtolo de canpion del mondo el ze un tìtolo ufisà; védarse World Series of Poker.
2. ↑ [1] (ligo ronpesto dispunìbiłe in Internet Archive; védarse el istòrego, la prima version e ła ùltema).la Stampa, 12 majo 2016

• Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so 12 de majo
• Scholia el detien schemi gràfeghi so 12 de majo