Henry Fischbach
| Henry Fischbach | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jarduerak |
Henry Fischbach (1921–2008) jatorri austriarreko itzultzaile estatubatuarra, ekintzailea eta Ameriketako Estatu Batuetan itzulpengintzaren profesionalizazioan lehen mailako figura bat izan zen. Bost hamarkada baino gehiagoko ibilbidean, itzulpen zientifiko eta medikoan espezializatu zen, eta funtsezko papera izan zuen itzultzaileentzako erakunde profesionalen garapenean, bereziki American Translators Association (ATA) elkartean. Itzultzaile, antolatzaile eta editore gisa egindako lanak itzulpen teknikoaren estandar modernoak eta praktika profesionalak finkatzen lagundu zuen.[1]
Lehen urteak eta ikasketak
Henry Fischbach 1921ean jaio zen Vienan, Austrian. Haurra zela, Ameriketako Estatu Batuetara emigratu zuen bere familiarekin, nahiz eta gaztetan Europara itzuli zen urte batzuetarako. Garai hartan, Belgikako lizeo frantses batean ikasi zuen, eta horri esker, txikitatik izan zuen harremana hainbat hizkuntza eta kulturarekin.[1]
Ameriketako Estatu Batuetara itzuli ondoren, Fischbachek goi-mailako ikasketak egin zituen Columbia Unibertsitatean. Bertan, hizkuntzalaritza konparatua ikasi zuen eta, aldi berean, medikuntza-aurreko ikasketak osatu zituen. Prestakuntza akademiko diziplinarteko horrek eragina izan zuen geroago bere itzulpen zientifiko eta medikoaren espezializazioan.[1]
Ibilbidea
Fischbachen ibilbide profesionala XX. mendearen erdialdean hasi zen, komunikazio eleanitzaren eta itzulpengintzaren alorrean. Bigarren Mundu Gerran eta gerraostean, AEBko gobernuaren atzerriko albiste-zerbitzuetan lan egin zuen; besteak beste, Kanpoko Irrati Difusioaren Kontroleko editore gisa New Yorken, eta, ondoren, Albiste eta Artikulu Zerbitzuko zuzendari laguntzaile gisa Italian eta Austrian, AEBko Estatu Sailaren mende.[1]
1947an, Lewis Bertrand Languages itzulpen-enpresan hasi zen lanean, eta azkenean kudeatzaile nagusi bihurtu zen bertan. 1950ean, enpresa utzi zuen bere itzulpen-bulego propioa sortzeko, The Language Service, AEBetan itzultzaile baten jabetzakoa izandako lehenengo eta iraupen luzekoenetakoa izan zen itzulpen-agentzia.[1]
Fischbach itzulpen tekniko eta zientifikoan espezializatu zen, bereziki medikuntza eta kimika alorretan. Berrogeita hamar urte baino gehiagoz jardun zuen lanbidean, eta frantsesetik, alemanetik, gaztelaniatik eta portugesetik ingelesera itzultzeko ziurtagiria zuen; italieraz eta nederlanderaz ere bazekien.[1]
Lidergo profesionala
Fischbach erabat inplikatu zen AEBetako itzulpengintzaren lanbidearen antolakuntzan eta instituzionalizazioan. American Translators Association (ATA) elkartearen sortzaileetako bat eta kide fundatzailea izan zen, eta hainbat kargutan zerbitzatu zuen erakundea, besteak beste, lehendakari gisa 1965etik 1967ra eta zuzendari gisa hogeita bost urte baino gehiagoz.[1][2]
ATAz gain, elkartea ordezkatu zuen Itzultzaileen Nazioarteko Federazioan (FIT), non presidenteorde izan baitzen eta Itzultzaile Tekniko eta Zientifikoen Batzordeko buru izan baitzen. Kargu horien bidez, itzultzaileen kualifikazioei eta eskubide profesionalei buruzko nazioarteko eztabaidetan lagundu zuen, baita UNESCOren Nairobiko Gomendioa (itzultzaileen babesari eta sustapenari buruzkoa) ekarri zuten azterketetan ere.
Fischbach Interlingua Institute erakundearen sortzaileetako bat eta bi agintaldiz lehendakari ere izan zen; erakunde horren helburua Interlingua nazioarteko hizkuntza laguntzailea eta zientzian zein komunikazioan dituen aplikazioak sustatzea da.[1]
Argitalpenak eta lan akademikoak
Bere lan profesional eta antolatzaileaz gain, Fischbach idazle oparoa izan zen itzulpengintzaren inguruan. Itzulpen zientifiko eta medikoari buruzko bere artikuluak hainbat argitalpen espezializatutan agertu ziren, besteak beste, Bulletin of the Medical Library Association eta Advances in Chemistry Series aldizkarietan.[1]
Translation and Medicine (1998) liburua ere editatu zuen, American Translators Association Scholarly Monograph Series bildumako hamargarren liburukia. Liburuak itzulpen medikoaren alderdi historiko, linguistiko eta profesionalak jorratzen zituen, eta alor horretako irakaskuntza eta ikerketa garatzen lagundu zuen.[3]
Sariak eta aitortzak
Itzulpengintzaren lanbideari egindako ekarpenengatik, Fischbachek hainbat ohore jaso zituen. American Translators Association elkarteak Alexander Gode Domina eman zion, erakundeak lanbideari egindako zerbitzuagatik ematen duen saririk gorenena. Alemaniako Interprete eta Itzultzaileen Elkarte Federalaren (BDÜ) Goldene Ehrennadel (Urrezko Ohorezko Intsignia) ere jaso zuen, aparteko merituengatik.[1]
Gainera, American Chemical Society eta American Medical Writers Association bezalako erakunde profesionaletako kide izan zen, komunikazio zientifikoarekin zuen konpromiso sendoaren erakusgarri.[1]
Azken urteak eta heriotza
1990ean, Fischbachek Hastings-on-Hudsonetik (New York) Poughkeepsiera eraman zuen bere bulegoa. Bere itzulpen-negozioarekin jarraitu zuen eta lankide askoren mentore izan zen urteetan zehar. 2005ean erretiratu zen, lanbidean mende erdi baino gehiago eman ondoren.[1]
Henry Fischbach 2008ko irailaren 25ean hil zen. Seme-alabak eta bilobak utzi zituen. Erretiratu zenean, bere enpresa Ameriketako Estatu Batuetako itzulpen-bulegorik zaharrena bihurtu zen, oraindik jatorrizko jabe-itzultzaileak zuzentzen zuena.[1]
Erreferentziak
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Bokor, Gabe. “In Memoriam: Henry Fischbach (1921–2008).” Translation Journal, Vol. 12, No. 4, October 2008.
- ↑ Fischbach, Henry. “The American Translators Association: A Brief History.” Babel 22, no. 4 (1976).
- ↑ Fischbach, Henry (ed.). Translation and Medicine. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 1998.
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
