Sumoll
| Sumoll | |
|---|---|
| Mahats-barietatea | |
 | |
| Mahatsaren kolorea | black berry skin (en)  |
| Espeziea | Vitis vinifera |
| VIVC mahats-barietatea | 12072 |
Sumoll ardogintzako mahats mota beltz bat da, nahiz aldaera zuri bat ere badagoen. Sumoll landa barietate bat da, Penedès (Katalunia) eskualdean sortua, lehortearekiko erresistentzia handikoa[1] eta garapen uniformekoa. Mahatsa luzea da, eta alea handia eta luzexka. Ardo zuriak, beltzak, gorriak eta cava egiteko erabiltzen da.
Antzinakoa dela ikusten ahal da mahatsaren izenaren aldaera dialektal ugarietan: sumoi, chimoi, saumoll, somoi, sumoy, ximoll, somoll, ximoy edo xemoll, besteak beste.[2] Sumoll izena sumollar aditzarekin lotuta dago, latinezko submolliare aditzetik eratorria «helarazi edo idorrarazi» adieran.
Sumoll mahatsaz egindako ardo berriak halako laztasun bat du, ontzearekin batera desagertzen dena. Ekoizpen txikia du, eta kalitatezko ardoak egiteko trebezia enologiko handia eskatzen du. Mahats zorriaren izurritearen aurretik zein ondoren, sumoll mahatsa beltza oso hedatua zegoen Katalunia osoan.[2] 1986tik aurrera, ordea, Europar Batasunean sartzearekin batera, bertako barietate asko bazterrean uzten hasi ziren, ardo on eta lehiakorrak egiteko alio ez zutelakoan.[2] Horren ondorioz, sumoll mahatsaren laborantza beste barietateekin ordezkatuz joan zen, oso hedadura mugatura iritsi arte, 100 hektarea baino gutxiago.[3] Joera hori, baina, aldatzen hasi zen XXI. mendearen lehen urteetan, zenbait mahastizainek aukera bat ikusi baitzuten sumoll eta bertako beste mahats mota batzuen bitartez jatorrizko ardoak sortzeko eta enpresa industrial handien ardoetatik bereizteko, cabernet sauvignon, merlot edo chardonnay nazioarteko mahats aldaeretatik aldenduta.[4]
Sumoll mahats mota erabiltzen da Kataluniako ardoa, Pla de Bageseko ardoa eta Tarragonako ardoa egiteko. Australian lau barietate hibrido sortu dira sumoll eta cabernet sauvignon oinarri hartuta: cienna, vermillion, rubienne eta tyrian. Gurutzaketa horrekin, sumoll mahats aldaeraren kalitateak baliatu nahi dituzte Australiako klimara egokitzeko.[5]
Erreferentziak
- ↑ (Katalanez) Ibar, Leandre. (1986). El llibre dels vins de Catalunya. Barcelona: Cap Roig ISBN 978-8431503796. OCLC .493319623.
- ↑ a b c (Katalanez) Puiggròs i Jové, Josep M.. (2013). «Documentació històrica del sumoll-sumoi» Dossiers Agraris (14): 19-32. or.. doi:. ISSN 2013-9772. (kontsulta data: 2026-04-17).
- ↑ Icnea. «Sumoll - Varietats de raïm negre, raïm blanc, raïm rosat» Vinum.cat (web.archive.org) (kontsulta data: 2026-04-17).
- ↑ (Katalanez) «La varietat sumoll: coses que has de saber i 3 vins imprescindibles» Vins i gastronomia a la xarxa 2022-01-28 (kontsulta data: 2026-04-17).
- ↑ (Ingelesez) Higgs, Darby. «What varietals originated in Australia?» Australian Wine Varieties (web.archive.org) (kontsulta data: 2026-04-17).
Ikus, gainera
Kanpo estekak
- (Katalanez) Josep Maria Puiggròs i Jové (2018) La cultura de la vinya i el vi a Catalunya, de l’edat mitjana als temps actuals. Universitat de Barcelona
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q3064821
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
